Al zestien jaar is Nederland verstoken van een officiële witte kerst. De kans dat daar komend jaar verandering in komt, blijft vooralsnog bijzonder klein. Volgens gegevens van Weeronline is de kans op een witte kerst tijdens 25 en 26 december slechts zeven procent.
Op basis van de huidige inzichten blijft het onzeker of er daadwerkelijk sneeuw zal liggen tijdens de feestdagen, omdat betrouwbare voorspellingen pas mogelijk zijn kort voor kerst.
Wat betekent een officiële witte kerst?
Niet iedere sneeuwvlok op eerste of tweede kerstdag levert een officiële witte kerst op. Volgens de definitie moet er in De Bilt, het landelijke meetpunt van het KNMI, op zowel 25 als 26 december een aaneengesloten sneeuwdek aanwezig zijn.
Dit komt zelden voor. Sinds het begin van de metingen in 1901 is slechts acht keer officieel vastgesteld dat Nederland een witte kerst beleefde. Korte sneeuwbuien of lokale vlokken zijn dus niet genoeg om aan de strenge criteria te voldoen.
Sneeuw tijdens kerst: vaker lokaal dan officieel
Sneeuw op de kerstdagen komt in de praktijk wel geregeld voor, maar een officieel witte kerst blijft zeldzaam. Sinds 1951 is op 34 kerstdagen ergens in Nederland sneeuw gevallen. Dat varieert van enkele lokale vlokken tot regio’s waar een wit landschap te bewonderen was.
In 2021 lag er bijvoorbeeld op eerste kerstdag een beetje sneeuw in het zuiden van Nederland. Die hoeveelheid was echter niet voldoende voor een officiële registratie, omdat het sneeuwdek niet in De Bilt lag of niet op beide dagen bleef liggen.
Herinneringen aan de laatste witte kersten
De meest recente keer dat Nederland een officiële witte kerst beleefde, was in 2010. Destijds lag er in grote delen van het land tussen de 5 en 20 centimeter sneeuw. In Zuid-Limburg was het sneeuwdek het dikst, met lokaal tussen de 30 en 45 centimeter.
In De Bilt zelf werd een bescheiden laag van 5 centimeter gemeten, maar dat voldeed aan de eisen voor een officiële witte kerst.
Opvallend is dat ook in het jaar ervoor, in 2009, een witte kerst werd genoteerd. In dat jaar viel de meeste sneeuw nog vóór de feestdagen. Tijdens de kerstdagen begon de sneeuw te smelten, maar in De Bilt bleef er genoeg over om aan de definitie te voldoen.
Twee opeenvolgende witte kersten zijn bijzonder zeldzaam. Voor 2009 was het in 1981 voor het laatst dat er op beide kerstdagen een sneeuwdek lag in De Bilt.
Regionale verschillen in de kans op sneeuw
Volgens Weeronline verschilt de kans op een witte kerst aanzienlijk per regio. In Midden-Nederland, waar De Bilt ligt, is er statistisch eens in de zestien jaar sprake van een officiële witte kerst. In het westen van het land komt het minder vaak voor, met gemiddeld één keer in de 25 jaar.
In het oosten van Nederland is de kans juist wat groter: daar wordt gemiddeld eens in de elf jaar een witte kerst genoteerd. Ondanks deze verschillen kijkt men voor de officiële registratie altijd naar de metingen in De Bilt.
Op basis van historische cijfers bedraagt de kans op een witte kerst in Nederland gemiddeld zo’n zeven procent.
De vooruitzichten voor 2026 blijven onzeker
Of 2026 zich bij het selecte rijtje jaren met een witte kerst zal voegen, is eind september nog niet te zeggen. Zelfs wanneer de weersverwachtingen in december koud en nat weer voorspellen, blijft het volgens Weeronline tot kort voor de kerstdagen onzeker of de neerslag daadwerkelijk als sneeuw valt en of deze ook blijft liggen.
De kans op een groene kerst is hierdoor aanzienlijk groter dan op een witte. Wie uitkijkt naar een dik pak sneeuw onder de kerstboom, zal dus geduld moeten hebben en niet te veel moeten rekenen op een sprookjesachtig winterlandschap.
