Een ingrijpende verandering in het Nederlandse energiebeleid staat op het punt te worden doorgevoerd. Op dinsdag neemt de Tweede Kamer een besluit over de invoering van een verplichte bijmenging van groen gas in het aardgasnet.
Het kabinet rekent erop dat deze maatregel, gericht op verduurzaming, zal leiden tot een aanzienlijke verhoging van de jaarlijkse gasrekening voor huishoudens. De financiële gevolgen van deze maatregel zijn inmiddels concreet doorgerekend en raken miljoenen Nederlanders.
Verplichte bijmenging van groen gas: doel en achtergrond
Het kabinet wil met de invoering van een bijmengplicht het aandeel duurzaam gas in de Nederlandse energievoorziening fors vergroten. Energieleveranciers worden volgens het voorstel verplicht om een bepaald percentage groen gas toe te voegen aan het reguliere aardgas.
Groen gas wordt geproduceerd uit onder andere biovergisting en reststromen, waardoor het wordt gezien als een hernieuwbare energiebron. De verplichting maakt deel uit van het bredere streven om de klimaatdoelstellingen te halen en de afhankelijkheid van fossiele energiebronnen te verkleinen.
De kosten die gepaard gaan met het produceren en bijmengen van groen gas zijn aanzienlijk hoger dan die van gewoon aardgas. Volgens het kabinet zullen energieleveranciers deze meerkosten vrijwel zeker doorberekenen aan de eindgebruiker. Hierdoor krijgen huishoudens in Nederland te maken met een structurele verhoging van hun jaarlijkse energierekening.
De werking van de bijmengplicht
De essentie van de bijmengplicht is dat gasleveranciers wettelijk worden verplicht om een steeds groter deel van hun gasleveringen te voorzien van groen gas. Het precieze percentage en de snelheid waarmee deze verplichting wordt opgevoerd, zijn afhankelijk van de uiteindelijke besluitvorming in de Tweede Kamer.
De maatregel is onderdeel van het kabinetsbeleid om de energietransitie te versnellen. Door deze verplichting worden huishoudens indirect medeverantwoordelijk gemaakt voor het realiseren van de klimaatdoelen.
Deze beleidsmaatregel zorgt ervoor dat de prijs van gas voor consumenten stijgt, omdat de productie en distributie van groen gas duurder is dan aardgas uit fossiele bronnen. Het kabinet heeft berekeningen laten uitvoeren om inzichtelijk te maken welke extra lasten dit oplevert voor verschillende typen huishoudens.
Rekenvoorbeelden: de extra kosten voor huishoudens
Afhankelijk van het jaarlijkse gasverbruik verschilt de impact van de bijmengplicht op de portemonnee. Het kabinet heeft drie rekenvoorbeelden gepresenteerd om de consequenties voor huishoudens te verduidelijken:
- Appartement (600 kuub gas per jaar): In 2027 zal de extra jaarlijkse kostenpost maximaal €9 bedragen (exclusief btw), wat neerkomt op €10,89 inclusief btw. In 2031 stijgt dit bedrag naar maximaal €54 extra per jaar (exclusief btw), oftewel €65,34 inclusief btw.
- Gemiddeld huishouden (1.000 kuub gas per jaar): Voor een gemiddeld gezin met een jaarlijks verbruik van 1.000 kuub gas, waar het kabinet zijn berekeningen op baseert, betekent dit in 2027 een maximale stijging van €15 per jaar (exclusief btw), oftewel €18,15 inclusief btw. In 2031 loopt dit op tot maximaal €90 per jaar (exclusief btw), oftewel €108,90 inclusief btw.
- Vrijstaande woning (1.500 kuub gas per jaar): Huishoudens met een hoger verbruik, zoals bewoners van een oudere vrijstaande woning, krijgen in 2027 te maken met maximaal €22,50 extra kosten per jaar (exclusief btw), oftewel ruim €27 inclusief btw. In 2031 bedraagt de maximale verhoging €135 (exclusief btw), oftewel €163,35 inclusief btw.
De bedragen zijn maxima en kunnen in de praktijk lager uitvallen, afhankelijk van marktontwikkelingen, het daadwerkelijke percentage van de bijmengplicht en eventuele toekomstige ingrepen vanuit de politiek.
Het besluit op dinsdag en mogelijke wijzigingen
Hoewel het kabinet uitgaat van bovengenoemde bedragen, is het besluitvormingsproces nog niet afgerond. Dinsdag stemt de Tweede Kamer over het wetsvoorstel. Daarbij kunnen tijdens de behandeling nog aanpassingen worden gedaan. Zo is het mogelijk dat de Kamer besluit het percentage van de bijmengplicht aan te passen of de invoeringsdatum te wijzigen.
Dergelijke wijzigingen kunnen directe gevolgen hebben voor de uiteindelijke prijsstijgingen op de energierekening.
De verwachting is echter dat de kern van het voorstel – de verplichting tot het bijmengen van groen gas – overeind blijft. Daarmee moeten huishoudens zich voorbereiden op een structurele verhoging van hun vaste lasten, verspreid over de komende jaren.
Maatregelen die consumenten nu al kunnen nemen
Nu duidelijk is dat de energierekening komende jaren verder stijgt door de bijmengplicht, kunnen huishoudens maatregelen overwegen om hun gasverbruik te beperken. Het kabinet wijst op mogelijkheden zoals het isoleren van de woning, het installeren van een (hybride) warmtepomp of het overstappen op alternatieve verwarmingsmethoden.
Ook het bewust omgaan met het dagelijks gasgebruik kan helpen om de kostenstijging te beperken.
Deze tips zijn vooral relevant voor huishoudens met een relatief hoog gasverbruik, zoals bewoners van oudere of slecht geïsoleerde woningen. Door nu te investeren in energiebesparende maatregelen kunnen de extra kosten van de bijmengplicht gedeeltelijk worden gecompenseerd.
Toekomstige ontwikkelingen en onzekerheden
De ramingen van het kabinet zijn gebaseerd op de nu bekende cijfers en scenario’s. Het uiteindelijke effect van de bijmengplicht op de energierekening kan wijzigen door marktontwikkelingen, technologische innovaties of aanvullend beleid uit Den Haag.
Mocht bijvoorbeeld de productie van groen gas goedkoper worden of het aanbod fors toenemen, dan is het denkbaar dat de extra kosten voor consumenten lager uitvallen dan nu wordt verwacht.
LEES OOK:CDA komt met bizar belastingplan tegen ‘economische ongelijkheid’
Op het moment van besluitvorming is het echter aannemelijk dat de bijmengplicht structureel zal leiden tot een hogere gasrekening voor vrijwel alle huishoudens in Nederland. De stemming van dinsdag is bepalend voor de definitieve invoering en de exacte invulling van de maatregel.
