Op een dag die voor velen in het teken staat van herdenken, laaien online de emoties hoog op. De sfeer op sociale media is gespannen, vooral rond het onderwerp van het Israëlisch-Palestijnse conflict, dat nog altijd diepe sporen nalaat bij betrokkenen en de publieke opinie.
Binnen deze context wordt van de leiders van Nederland verwacht dat zij hun woorden zorgvuldig kiezen.
Vooral wanneer de herinnering aan ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden weer actueel is, ligt elke publieke uiting onder het vergrootglas. De reacties zijn dan ook vaak fel, zeker wanneer er sprake is van een gevoelige balans tussen medeleven, politieke stellingname en het benoemen van slachtoffers aan beide zijden van een langdurig conflict.
Jetten roept felle reacties op met bericht over 7 oktober
Minister-president Rob Jetten plaatste woensdag een bericht op sociale media waarin hij stilstaat bij de aanval van Hamas, nu precies drie jaar geleden. Tijdens deze aanval op een Israëlisch festival kwamen volgens Jetten bijna 1.200 mensen om het leven.
Hij schrijft dat meer dan 250 mensen werden gegijzeld en benadrukt dat het ging om “gewone Israëliërs, die op een festival, in hun eigen huis, op straat of waar dan ook werden overvallen door onvoorstelbaar geweld”.
In zijn bericht op X (voorheen Twitter) noemt Jetten verder dat de regio in een spiraal van conflict en ellende terechtkwam na deze aanval.
Jetten vervolgt zijn bericht met het benoemen van het geweld dat volgde: “Tienduizenden onschuldige Palestijnen zijn sinds de Hamas-aanval gedood door het Israëlische leger. Tot de dag van vandaag zijn de gevolgen van al het geweld diep voelbaar.”
Hij spreekt van “schrikbarende, uitzichtloze cijfers” en stelt dat “er geen enkel doel is dat dit geweld rechtvaardigt, maar vooral geen enkel leed dat hiermee wordt verlicht”. Jetten richt zich in zijn slotzin tot rouwende families aan beide zijden: “Dat weten alle rouwende families, zowel Israëlische als Palestijnse.
Zij leven in angst en onveiligheid. Ik wens hen vrede toe. In hun land en in hun hart.”
Kritiek op toon en inhoud van Jettens bericht
Het bericht van Jetten leidt tot een golf aan kritiek, waaronder van diverse bekende Nederlanders en opiniemakers. Zo reageert mediapersoonlijkheid Jack van Gelder met de vraag: “Wel eens gehoord van oorzaak en gevolg?” Daarmee wijst hij op het verband tussen de aanval door Hamas en de daaropvolgende vergeldingsacties van het Israëlische leger.
Sander Sassen, opiniemaker, reageert bijzonder scherp: “Ik moest het twee keer lezen, maar je schreef het echt. Bijna 1200 Israëliërs kwamen op 7-oktober niet ‘om het leven’. Ze werden bruut vermoord. Barbaars afgeslacht op een festival, in hun slaapkamer, op straat.”
Sassen gaat nog verder in op de gruwelijkheden en beschrijft dat vrouwen werden verkracht en verminkt, kinderen en ouderen met opzet werden gedood of levend verbrand en lichamen als trofeeën werden meegesleept.
Hij stelt dat meer dan 250 mensen gegijzeld werden, waarvan een deel later ook werd vermoord, zoals de Bibas-kinderen, die volgens hem met blote handen werden gewurgd. Sassen benadrukt dat de daders hun daden livestreamden en trots deelden via sociale media.
Volgens Sassen is het geweld van Hamas veel meer dan een “afschuwelijke terreurdaad”: “Dat is een doelbewuste, barbaarse, niets en niemand ontziende moordpartij door Hamas en de Palestijnen die vol overgave meededen of deze gruwelijkheden uitbundig vierden.”
Hij uit stevige kritiek op Jetten door te stellen dat het onjuist is om op de dag van herdenking van de Israëlische slachtoffers ook de Palestijnse doden te benoemen en beide kampen moreel gelijk te stellen.
“Alsof de daders en hun aanhang, da’s vrijwel de gehele Palestijnse bevolking, ook maar een greintje sympathie verdienen. Deze barbaren, en iedereen die hun daden toejuicht, goedpraat, vergoelijkt of als verzet verkoopt, horen geen enkele sympathie en geen enkele steun te krijgen. Dat is het juiste morele vertrekpunt, Rob,” aldus Sassen.
Bekende Nederlanders en opiniemakers reageren
Ook journalist Wierd Duk noemt het bericht van Jetten “een verschrikkelijk foute tweet, een premier van Nederland onwaardig”. Op sociale media wordt deze uitspraak breed gedeeld en ontvangen.
Andere reacties op X illustreren de boosheid en frustratie die het bericht van Jetten oproept. Zo zegt Hans van Tellingen dat het bericht “boordevol misinformatie” zit en dat Israëliërs “in koelen bloede vermoord” zijn op een wijze die “nog nooit eerder is vertoond”.
Hij wijst er verder op dat volgens cijfers van Hamas zelf ongeveer 60.000 van de 70.000 omgekomenen Hamas-leden zijn.
Een andere gebruiker, J.R. van Vugt vdm, schrijft: “Sorry meneer Jetten, maar deze poging tot medeleven is totaal mislukt. Het is duidelijk aan welke kant u staat. U bent niet mijn MP. Ik schaam me dood voor mijn eigen land.
We zijn terug in de jaren 30 van de vorige eeuw. En we weten waar dat op uit gaat draaien. Kom tot inkeer.”
Colinda Weterings-Dijkstal reageert met: “Gadverdamme!! Een herdenking post aan de onschuldige slachtoffers van een terroristische organisatie proberen te ‘herdenken’ door met een vinger te wijzen naar het Israëlische leger!! Zet verdorie die D66-pet eens af en wordt premier voor IEDEREEN!”
Ook Maarten van den Berg laat weten dat Jetten voor hem “door de ondergrens is gezakt” en noemt hem niet langer zijn premier.
De toon van de reacties is vaak fel en persoonlijk. Sommige mensen uiten hun onvrede over de vermeende politieke kleur van Jetten en stellen dat hij niet de premier is voor alle Nederlanders. Niels Ahob2 schrijft bijvoorbeeld: “Deze tweet is premier onwaardig en walgelijk.
Je moet je echt heel diep schamen. Je tweet had namelijk sec over de gruwelijkheden door de terroristen van Hamas tov onschuldige Israëlische burgers moeten gaan op 7 oktober.”
Discussie over herdenken en politieke duiding
De kritiek richt zich niet alleen op de inhoud van Jettens bericht, maar ook op de timing ervan. Verschillende gebruikers vinden dat op deze dag, waarop de Israëlische slachtoffers worden herdacht, de focus uitsluitend daarop zou moeten liggen.
Volgens hen had Jetten niet tegelijkertijd de Palestijnse slachtoffers en het optreden van het Israëlische leger moeten benoemen.
De reacties laten zien dat het Israëlisch-Palestijnse conflict, en de manier waarop daar in Nederland over wordt gesproken, nog altijd tot diepgaande verdeeldheid en heftige emoties leidt. Voor Jetten betekent deze storm van kritiek dat zijn poging om beide kanten van het conflict te benoemen, door velen juist als stellingname en misplaatste gelijkstelling wordt ervaren.
De discussie over wat passend is voor een premier om te zeggen tijdens een beladen herdenkingsdag, zal naar verwachting nog wel even doorwoeden op sociale media en in het publieke debat.
