De internationale spanningen tussen economische grootmachten als de Verenigde Staten, China en de Europese Unie nemen snel toe. Terwijl regeringen elkaar steeds meer belemmeren met importheffingen, waarschuwt De Nederlandsche Bank (DNB) voor de gevolgen voor Nederland. Als open en exportgerichte economie zou ons land extra hard geraakt kunnen worden bij een verdere escalatie. Klaas Knot, president van DNB, luidde deze week de noodklok tijdens de presentatie van het jaarverslag.
Gevolgen voor prijzen in de supermarkt
Een van de eerste effecten van een handelsoorlog merk je direct in je portemonnee. Hogere importtarieven leiden namelijk tot hogere prijzen op producten die vanuit het buitenland komen. Denk aan kleding, elektronica en zelfs boodschappen. Volgens Knot ligt inflatie daardoor opnieuw op de loer.
Hij legt uit dat Nederland als kleine handelsnatie extra kwetsbaar is voor internationale spanningen. “Als de Verenigde Staten handelsbeperkingen opleggen en andere landen reageren daarop, dan worden wij dubbel geraakt,” zegt hij. De centrale bank waarschuwt dat prijsstijgingen opnieuw kunnen oplopen, iets waar veel gezinnen nog maar net van zijn hersteld.
Laagste inkomens het zwaarst getroffen
De stijgende prijzen zullen vooral voelbaar zijn voor mensen met een lager inkomen. Deze groep besteedt relatief veel aan basisbehoeften zoals voedsel en energie. Juist deze producten worden vaak beïnvloed door wereldwijde markten.
Volgens DNB is het daarom belangrijk dat de overheid voorzichtig blijft met nieuwe uitgaven. Extra geld in de economie kan de inflatie namelijk verder aanwakkeren. Knot pleit daarom voor terughoudend begrotingsbeleid, zeker zolang de dreiging van een handelsoorlog reëel blijft.
Europese vergeldingsmaatregelen op komst
De Europese Unie heeft inmiddels aangekondigd om vanaf april extra heffingen op Amerikaanse producten in te voeren. Motorfietsen, whisky en spijkerbroeken worden hierbij expliciet genoemd.
Deze reactie volgt op Amerikaanse importtarieven op Europees staal en aluminium. Hoewel Washington nog niet duidelijk heeft gemaakt wat de volgende stappen worden, staat het vast dat de relatie tussen de handelsblokken verder onder druk staat.
DNB spreekt zich niet uit over wat de VS precies zullen doen, maar benadrukt dat een nieuwe escalatie directe gevolgen heeft voor de Nederlandse economie.
Loonstijgingen drukken ook op inflatie
Naast externe factoren speelt ook de binnenlandse arbeidsmarkt een rol in de inflatie. De afgelopen jaren zijn de lonen in Nederland sterk gestegen, met percentages rond de 6 procent.
Die stijging is deels te verklaren door de krapte op de arbeidsmarkt. Nu de spanning daar iets afneemt, vlakken de loonstijgingen wat af. DNB verwacht voor 2025 een inflatie van 3 tot 3,5 procent.
Als die verwachting uitkomt, kunnen veel huishoudens in 2025 een lichte koopkrachtverbetering verwachten. Toch blijft die winst fragiel, zeker zolang de internationale onzekerheid aanhoudt.
Klap voor handel en industrie dreigt
Nederland draait op handel. Veel bedrijven zijn sterk afhankelijk van internationale ketens en afzetmarkten. Denk aan sectoren als transport, landbouw, hightech en industrie.
Als import en export duurder of moeilijker worden, kan dit leiden tot hogere kosten en verlies van concurrentiepositie. Dat raakt uiteindelijk niet alleen bedrijven, maar ook werknemers en consumenten.
Knot waarschuwt tot zijn laatste dag
Op 1 juli neemt Klaas Knot afscheid als president van De Nederlandsche Bank. Tot die tijd blijft hij zich uitspreken over de risico’s van geopolitieke spanningen en economisch beleid.
De komende weken zijn cruciaal, vooral in aanloop naar 2 april. Dan wordt meer duidelijk over de Amerikaanse plannen en mogelijke reacties vanuit Europa. Wat daar wordt besloten, kan bepalend zijn voor hoe jij het komende jaar inflatie, boodschappenprijzen en economische onzekerheid gaat ervaren.
Denk jij dat Nederland zich moet voorbereiden op een terugkeer van handelsbelemmeringen? Laat het ons weten in de reacties op Facebook.
