De Europese sancties tegen Rusland worden vaak neergezet als een stevige economische vuistslag. Maar volgens een analyse van econoom Philip Pilkington pakt die klap mogelijk anders uit dan bedoeld, met Europese landen die zelf een flinke prijs betalen.
In de studie wordt gesteld dat de schade voor Europa kan oplopen tot miljoenen banen en een aanzienlijke krimp van de economie. Rusland zou, opvallend genoeg, minder hard geraakt worden dan in veel politieke verklaringen aanvankelijk werd verwacht.
Sancties als drukmiddel, maar met gemengde uitkomst
Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne heeft de Europese Unie meerdere sanctiepakketten ingevoerd. Het idee was helder: de Russische overheid financieel raken en de middelen voor de oorlog beperken, zodat de druk zou toenemen.
Volgens de aangehaalde analyse blijft het beoogde effect echter beperkt. De Russische economie zou zich beter hebben aangepast dan gedacht, waardoor bij beleidsmakers en waarnemers langzaam doordringt dat het sanctiewapen niet zo scherp snijdt als gehoopt.
De Russische economie blijft relatief overeind
De studie beschrijft dat zowel de Russische oorlogseconomie als de consumentenmarkt verrassend veerkrachtig zijn gebleven. Dat betekent niet dat Rusland niets merkt, maar wel dat de klap minder ontwrichtend is dan verwacht.
Die stabiliteit voedt volgens de auteur een bredere twijfel in Europa: als Rusland ‘gewoon’ doordraait, terwijl Europese landen in eigen huis met hogere kosten zitten, wie betaalt dan uiteindelijk de hoogste rekening?
Europa raakt goedkope energie kwijt
De grootste pijn zou in Europa vooral zitten bij energie. Door het wegvallen van relatief goedkoop Russisch gas moesten Europese landen op zoek naar alternatieven, en die bleken doorgaans duurder én gevoeliger voor schommelingen.
In de praktijk vertaalt dat zich vaak naar meer import van vloeibaar aardgas (LNG) tegen hogere prijzen. Volgens de analyse heeft dat een kettingreactie veroorzaakt: duurdere energie werkt door in vrijwel alles, van wonen tot boodschappen.
Hogere rekeningen en groeiende energiearmoede
Wat op papier begint als geopolitiek beleid, komt uiteindelijk terecht op de mat bij huishoudens. De studie verwijst naar signalen dat een aanzienlijk deel van de Europeanen moeite heeft om het huis warm te houden.
Zo wordt gesteld dat rond de twintig procent problemen ervaart met verwarming, terwijl ongeveer een kwart aangeeft energierekeningen niet altijd op tijd te kunnen betalen. Dat maakt van een energiecrisis al snel een bredere kostencrisis.
Europese bedrijven betalen veel meer dan concurrenten
Voor bedrijven wordt het probleem nog scherper, omdat de internationale vergelijking hard kan uitpakken. Volgens de analyse zijn de elektriciteitsprijzen voor Europese bedrijven inmiddels meer dan twee keer zo hoog als in de Verenigde Staten.
Bij gas loopt het verschil volgens de studie zelfs op tot ongeveer een factor vijf. En als energie een groot aandeel is van je productiekosten, wordt concurreren op prijs ineens een stuk lastiger, zeker voor zware industrie.
Industrie verliest adem en dat voelt de hele economie
De analyse wijst erop dat stijgende energieprijzen direct doorwerken in de industrie. Hogere kosten betekenen minder ruimte voor investeringen, soms productieafbouw en in het slechtste geval verplaatsing van activiteiten naar landen met goedkopere energie.
Er wordt ook verwezen naar onderzoek dat een link legt tussen elektriciteitsprijzen en werkgelegenheid: een prijsstijging van tien procent kan op korte termijn leiden tot één tot twee procent minder industriële banen, en later zelfs zes tot zeven procent.
Miljoenen banen op het spel
Op basis van dit soort verbanden maakt de studie een raming van mogelijke schade voor de Europese arbeidsmarkt. Op korte termijn zou het volgens de berekeningen kunnen gaan om circa 5,4 miljoen banen die verdwijnen door energie-gerelateerde effecten.
Als de situatie lang aanhoudt, loopt die schatting volgens de analyse op tot ongeveer 32,3 miljoen banen. Dat is geen voorspelling met zekerheid, maar wel een waarschuwing over wat er kan gebeuren bij langdurig hoge kosten.
Waarom ook de dienstensector geraakt kan worden
Belangrijk in de redenering is dat het niet bij fabrieken blijft. De industrie is namelijk een motor die veel andere sectoren aanjaagt: logistiek, onderhoud, zakelijke diensten, beveiliging, catering en noem maar op.
Als industriële bedrijven minder produceren of sluiten, zakt de vraag naar diensten mee. Daardoor kan een klap in de industrie volgens de analyse als een golf door de rest van de economie trekken.
Krimp van het bbp en druk op de levensstandaard
De studie zet ook bedragen op de mogelijke schade. Op korte termijn wordt het verlies aan Europese economische output geschat op ongeveer 388,9 miljard euro, gemeten via het bruto binnenlands product (bbp).
Op langere termijn kan dat volgens de berekeningen oplopen tot circa 2,24 biljoen euro. In de analyse wordt dat vertaald naar een Europese economie die bijna twaalf procent kleiner zou kunnen uitvallen dan zonder deze gevolgen.
Politiek doel versus economische bijwerking
De conclusie van de auteur is scherp: de sancties zouden hebben geleid tot banenverlies en groeiverlies in Europa, terwijl Rusland relatief beperkt geraakt wordt. In die lezing is het beleid economisch gezien vooral een eigen wond.
Tegelijk blijft de politieke discussie complex. Sancties gaan niet alleen over cijfers, maar ook over principes, veiligheid en internationale verhoudingen. De kernvraag blijft: hoe weeg je doelen en kosten, en wie draagt die kosten?
Wat merken Nederlanders en Europeanen hiervan?
Voor veel mensen voelt dit onderwerp pas ‘echt’ wanneer prijzen stijgen of banen onzeker worden. Juist daarom maakt deze analyse zoveel los: hij legt een directe verbinding tussen geopolitieke keuzes en het dagelijks leven van burgers.
De komende periode zal waarschijnlijk meer duidelijk maken of Europa een manier vindt om energie betaalbaar te houden én industrie te behouden, zonder het politieke doel uit het oog te verliezen. Wat vind jij: zijn de sancties het waard?
Laat vooral je mening achter op onze sociale media: ervaar jij de gevolgen in je portemonnee, of zie je juist dat het nodig is om vol te houden?
Bron: nieuwrechts.nl
