Het is een reflex geworden: je pakt je telefoon, kijkt er even naar en hop—open. Geen gedoe met codes, geen gepriegel met vingerafdrukken. Handig, snel en het voelt ook nog eens lekker modern.
Maar dat gemak heeft een schaduwkant die veel mensen onderschatten. De Consumentenbond sloeg onlangs alarm: bij opvallend veel smartphones blijkt gezichtsontgrendeling minder slim dan je zou hopen. En dat kan, in het slechtste geval, rechtstreeks je portemonnee raken.
Waarom dit onderwerp ineens zo urgent is
De Consumentenbond testte smartphones die sinds juni 2023 zijn onderzocht en op dit moment nog te koop zijn. Daarbij werd gekeken of het ontgrendelen met je gezicht echt werkt zoals fabrikanten beloven: alleen jij erin, de rest buiten.
De uitkomst is allesbehalve geruststellend. Bij een groot deel van de toestellen lukte het om de telefoon te openen door simpelweg een foto van de eigenaar voor de camera te houden. Met andere woorden: geen hightech truc, maar een doodgewone afbeelding.
De cijfers die je doen fronsen
Volgens de Consumentenbond zakte 69 procent van de onderzochte telefoons voor de test. Dat betekent dat meer dan twee derde van de geteste modellen te foppen was met een foto. Dat is niet alleen veel, het is ook meer dan eerder.
Drie jaar geleden lag dat aandeel nog op 43 procent. De trend is dus slechter geworden, niet beter. En dat is opvallend, juist omdat we in de marketing steeds vaker horen dat smartphones “veiliger dan ooit” zouden zijn.
Van privacyprobleem naar portemonneerisico
Als iemand je telefoon kan openen, gaat het al lang niet meer alleen om gênante foto’s of nieuwsgierige blikken in je chatgeschiedenis. Een smartphone is inmiddels de afstandsbediening van je hele digitale leven, inclusief je geldzaken.
Denk aan bankapps, betaalapps, DigiD, je e-mail (waarmee wachtwoorden gereset kunnen worden), cloudopslag met documenten en soms zelfs scans van paspoorten of rijbewijzen. Eén zwakke schakel kan dan een domino-effect veroorzaken.
Hoe criminelen dit in de praktijk kunnen misbruiken
Het scenario is vervelend simpel. Iemand komt aan je toestel—bijvoorbeeld door diefstal, verlies of “even lenen”—en probeert het te openen. Als een foto genoeg is, is de eerste hobbel meteen weg. Daarna wordt het pas echt interessant voor de dader.
Met toegang tot je e-mail kan een crimineel wachtwoorden resetten van allerlei diensten. En als ook je sms-berichten of authenticatie-apps bereikbaar zijn, kan tweestapsverificatie ineens minder bescherming bieden dan je dacht, zeker als je meldingen veel tonen.
LEES OOK:Net binnen: Bekende oud burgemeester overleden
Duur betekent niet automatisch beter
Een van de meest opvallende punten uit de waarschuwing: ook duurdere toestellen gingen onderuit. De Consumentenbond noemt voorbeelden van modellen die in het hogere prijssegment zitten en toch te openen zouden zijn met een foto.
Daarbij worden onder meer de Oppo Find X Pro (ongeveer €1.300), de Samsung S25 Ultra (ongeveer €1.250) en de OnePlus 15 (ongeveer €750) genoemd. Een flinke prijskaart blijkt dus geen garantie voor sterke gezichtsbeveiliging.
Welke merken wél goed scoren
Niet alles is kommer en kwel. In dezelfde testresultaten meldt de Consumentenbond dat gezichtsontgrendeling bij Apple en Google in alle geteste toestellen als veilig uit de bus kwam. Dat is relevant, want het laat zien dat het technisch wél kan.
Het verschil zit vaak in de manier van scannen. Sommige systemen gebruiken meer diepte-informatie en betere controle op “echtheid”, terwijl andere oplossingen sneller te misleiden zijn. Voor gebruikers voelt het hetzelfde, maar onder de motorkap is het een wereld van verschil.
Wat de Consumentenbond je concreet adviseert
De boodschap is helder: werkt gezichtsontgrendeling op jouw toestel niet veilig genoeg, gebruik het dan liever niet. Een pincode of vingerafdruk is dan een betere keuze. Minder flitsend, maar wel een stuk lastiger te omzeilen.
De Consumentenbond heeft daarnaast een overzicht met toestellen waarvan de gezichtsherkenning faalt, zodat consumenten kunnen checken of hun model daarbij staat. Dat is een nuttige eerste stap, zeker als je al jaren blind op je “face unlock” vertrouwt.
Wat je vandaag nog kunt aanpassen op je telefoon
Begin bij de basis: controleer of jouw toestel bekendstaat als kwetsbaar en zet gezichtsontgrendeling uit als dat zo is. Kies daarna een sterke pincode. Vermijd simpele combinaties zoals 0000, 1234 of je geboortejaar, want die worden het eerst geprobeerd.
Zet ook tweestapsverificatie aan voor belangrijke accounts zoals e-mail, bankdiensten, cloudopslag en sociale media. En kijk naar je vergrendelscherm: als meldingen complete berichten, codes of gevoelige afzenders tonen, geef je te veel weg zonder ontgrendeling.
Waarom het vergrendelscherm vaak de vergeten lekplek is
Veel mensen denken: “Als mijn telefoon op slot zit, zit alles op slot.” Maar meldingen kunnen al een hoop prijsgeven. Soms zie je een e-mailonderwerp, een betaalverzoek, een resetcode of een bericht van je bank nog vóór je toegang hebt.
Dat lijkt klein, maar voor iemand met slechte intenties kan het precies genoeg informatie zijn om de volgende stap te zetten. Zeker als die persoon jouw toestel al in handen heeft en tijd krijgt om rustig te proberen wat wel en niet werkt.
Gemak is fijn, maar niet als het te goedkoop wordt
Gezichtsherkenning voelt als de toekomst, maar als een telefoon te openen is met een foto, is het vooral schijnveiligheid. En schijnveiligheid is verraderlijk: je denkt beschermd te zijn, dus je let minder op dan je anders zou doen.
De les is simpel: controleer je instellingen, kies een solide ontgrendelingsmethode en maak het jezelf niet onnodig makkelijk voor dieven. Wat vind jij: is gezichtsontgrendeling nog de moeite waard, of ga je liever terug naar pincode of vingerafdruk? Laat het weten op onze sociale media.
LEES OOK:Zie je een motorhelm achter een stilstaande motor liggen, stop dan onmiddellijk!
Bron: dagelijksestandaard.nl
