In heel Frankrijk gonst het al wekenlang van rumoer en onrust op en rond de scholen. Op veel plekken zijn de dagelijkse lessen verstoord, de sfeer gespannen en wordt er druk gespeculeerd over de volgende stappen van zowel scholieren als autoriteiten.
Opvallende beelden die op sociale media circuleren, tonen indrukwekkende menigten: jongeren die blokkades opwerpen, docenten die solidair mee protesteren, en politie-eenheden die positie innemen bij schoolpoorten.
De afgelopen dagen is de onrust verder opgelopen. Steeds meer leerlingen, maar ook leraren en sympathisanten, laten van zich horen. De Franse media rapporteren over een breed front van protesten, waarbij de roep om betere schoolomstandigheden centraal staat.
De regering probeert ondertussen grip te krijgen op de situatie en heeft scholieren opgeroepen om het gesprek aan te gaan – een poging die inmiddels al tienduizenden reacties heeft opgeleverd.
Nieuwe confrontaties tussen scholieren en politie
Woensdag zijn opnieuw gewelddadige confrontaties ontstaan tussen de politie en protesterende scholieren in verschillende Franse steden. Het ministerie van Onderwijs verklaarde dat het onderwijs op 459 locaties in het land volledig of deels ontregeld was.
Dit aantal is bijna de helft minder dan een dag eerder, maar toont aan dat de onrust nog steeds groot is. Vijf onderwijsbonden hebben aangekondigd om op donderdag nieuwe acties te ondersteunen, wat volgens Franse media de kans op verdere verstoringen vergroot.
Bij de prestigieuze universiteit Sciences Po, waar veel Franse politici en diplomaten hun opleiding genoten, hebben studenten uit solidariteit met de scholierenprotesten barricades opgeworpen. De Franse zender BFMTV meldt dat de oproerpolitie daar heeft ingegrepen met wapenstokken en traangas om de situatie onder controle te krijgen.
Escalatie in Marseille en Parijs
Ook in Marseille kwam het tot een harde confrontatie. Daar gebruikten ordetroepen traangas tegen een groep van ongeveer honderd mensen die een blokkade hadden opgericht bij een school. Zowel leerlingen als docenten verklaarden dat ze door de politie werden “vertrapt” en dat er zelfs flitsgranaten zouden zijn ingezet.
De politie ontkent het gebruik van flitsgranaten op die locatie, zo meldt BFMTV.
De beelden van massale politie-inzet en jongeren die zich niet laten wegjagen, verspreiden zich razendsnel. Op straat zijn de sporen van de protesten zichtbaar: gesneuvelde fietsen, stenen op het asfalt en spandoeken aan de hekken.
De protesten zijn niet beperkt tot één regio, maar spelen in grote delen van het land.
Ernstige verwondingen bij jongeren
In Straatsburg liep de spanning eveneens hoog op. Daar raakte een 16-jarige scholier ernstig gewond aan zijn hand. Volgens Le Monde stellen de autoriteiten dat deze verwonding het gevolg was van eigen toedoen van de scholier.
Het incident zorgt voor veel verontwaardiging onder demonstranten en op sociale media, waar de discussie over het politieoptreden verder oplaait.
Verder werd maandag bekend dat een 15-jarige zijn hand verloor na de ontploffing van een flitsgranaat. Naar aanleiding van deze gebeurtenis heeft minister Laurent Nuñez van Binnenlandse Zaken aangekondigd dat de politie voorlopig geen flitsgranaten meer mag inzetten bij het optreden tegen de protesten.
De maatregel volgt op scherpe kritiek en groeiende zorgen over het geweldsniveau tijdens de demonstraties.
Duizenden jongeren gearresteerd sinds het begin van de protesten
De protestbeweging begon eind september en heeft sindsdien een enorme omvang aangenomen. Alleen al dinsdag trokken volgens Franse media circa 250.000 scholieren, docenten en sympathisanten de straat op. Ze eisen betere omstandigheden op scholen en meer inspraak in het beleid.
De acties worden breed gedragen en zijn inmiddels uitgegroeid tot een nationaal fenomeen.
Sinds de start van de demonstraties zijn meer dan 6500 personen aangehouden, waarvan het merendeel minderjarig is. Op veel plekken is sprake geweest van geweld, wat geleid heeft tot honderden gewonden onder de betogers, maar ook onder de politie.
De autoriteiten benadrukken dat het geweld niet eenzijdig is en dat in sommige gevallen intern onderzoek wordt ingesteld naar het optreden van agenten.
Interne onderzoeken naar politieoptreden
Minister Nuñez liet woensdag weten dat de inzet van flitsgranaten voorlopig wordt opgeschort. Tegelijkertijd maakte hij bekend dat er tegen achttien politiemedewerkers interne onderzoeken lopen wegens mogelijk wangedrag tijdens de protesten.
De Franse overheid probeert met deze stap het vertrouwen in het politieoptreden enigszins te herstellen en tegemoet te komen aan de bezorgdheid in de samenleving.
De regering benadrukt dat scholieren welkom zijn om in dialoog te treden. Premier Sébastien Lecornu gaf aan dat inmiddels meer dan 30.000 reacties zijn binnengekomen op een speciaal daarvoor opgezette website.
Deze dialoog moet volgens de overheid bijdragen aan de-escalatie, maar het is nog onduidelijk of dit voldoende zal zijn om het vuur uit de protesten te halen.
Onderwijsbonden roepen op tot meer acties
Ondanks de oproep tot overleg blijft het protesterende front groeien. Vijf onderwijsbonden hebben aangegeven de acties van donderdag actief te zullen steunen. Volgens Le Monde verwachten zij dat de druk op de overheid hierdoor verder zal toenemen.
De bonden vragen onder meer om betere arbeidsomstandigheden, meer middelen voor het onderwijs en meer zeggenschap voor scholieren en leraren.
Veel Fransen volgen de ontwikkelingen op de voet. De beelden van massale protesten, confrontaties met de politie en jongeren die hun stem laten horen, zijn onderwerp van gesprek in huiskamers en op straat. In het onderwijsveld wordt ondertussen rekening gehouden met verdere verstoringen en een mogelijk langdurige impasse.
De komende dagen zullen uitwijzen of de dialoog die de regering voorstelt, voldoende is om de gemoederen te bedaren. Voorlopig lijken de scholieren echter vastbesloten om hun protest voort te zetten, gesteund door zowel docenten als een groeiende groep sympathisanten.
