De Verenigde Staten trekken alles uit de kast om de gevreesde vleesetende schroefworm tegen te houden. Om te voorkomen dat de parasiet zich vanuit Mexico verder verspreidt, kiest de Amerikaanse overheid voor een opmerkelijke aanpak: honderden miljoenen onvruchtbaar gemaakte vliegen worden vanuit vliegtuigen boven risicogebieden losgelaten. De methode klinkt bizar, maar kan cruciaal zijn om een enorme schadepost voor veehouders te voorkomen.
Besmetting bij mens zorgt voor onrust
De zorgen namen toe nadat een man die terugkeerde uit Guatemala besmet bleek met de parasiet. Volgens de autoriteiten vormt dit geen groot gevaar voor de volksgezondheid, maar veehouders in Texas en andere zuidelijke staten vrezen enorme gevolgen. Sinds begin 2023 rukt de schroefworm snel op vanuit Centraal-Amerika. Inmiddels zijn er uitbraken gemeld in Panama, Honduras, El Salvador en Costa Rica, en eind vorig jaar bereikte de parasiet ook Mexico.
Wat maakt de schroefworm zo gevaarlijk?
De schroefworm is de larve van de metaalkleurige bromvlieg Cochliomyia hominivorax. Waar normale bromvliegen zich voeden met dood vlees, legt dit insect zijn eitjes juist in levend weefsel. Een vrouwtje kan tot wel 300 eitjes in een open wond achterlaten. Binnen een dag boren de larven zich naar binnen, met soms fatale gevolgen.
De parasiet treft vooral koeien en paarden, maar ook honden en katten lopen risico. Zelfs mensen kunnen in zeldzame gevallen besmet raken. Zonder behandeling kan vee binnen twee weken overlijden. Omdat er geen vaccin bestaat, zijn boeren aangewezen op het schoonmaken, ontsmetten en afdekken van wonden.
Schadepost van miljarden dreigt
Vooral in landbouwstaat Texas zijn de zorgen groot. Volgens experts kan een uitbraak alleen daar al leiden tot een schade van 1,8 miljard dollar, omgerekend 1,5 miljard euro. Om die reden start de Amerikaanse overheid een massale bestrijdingscampagne.
In Edinburg, Texas, wordt een fabriek gebouwd met een investering van 750 miljoen dollar. Daar worden straks miljoenen steriele vliegen gekweekt. Deze vliegen worden bewust onvruchtbaar gemaakt en paren vervolgens met de vrouwelijke schroefwormvliegen. Doordat er geen nakomelingen ontstaan, sterft de populatie langzaam uit.
Half miljard vliegen per week nodig
Volgens landbouwminister Brooke Rollings is er haast geboden. De bestaande fabriek in Panama produceert wekelijks 100 miljoen vliegen, maar dat is veel te weinig. Om de parasiet effectief terug te dringen, zouden er minimaal een half miljard vliegen per week nodig zijn. „Iedere Amerikaan zou zich zorgen moeten maken”, waarschuwde Rollings tijdens een persconferentie, waar ook de Texaanse gouverneur Greg Abbott aanwezig was.
De vliegen worden per vliegtuig uitgestrooid in besmettingsgebieden. Dit gebeurt in speciale dozen die tijdens de vlucht worden geopend. Het idee is niet nieuw: al in de jaren zestig en zeventig werd dezelfde methode met succes toegepast. Toch benadrukken deskundigen dat de dreiging dit keer groter is, omdat de parasiet na decennia afwezigheid in rap tempo oprukt.
Mexico reageert boos
In Mexico heerst ondertussen onvrede over de strenge maatregelen van de VS. Toen de schroefworm Mexico bereikte, sloot toezichthouder USDA direct de grens voor de import van Mexicaans vee. President Claudia Sheinbaum noemde de maatregel ‘overdreven’ en benadrukte dat er gewerkt wordt aan een eigen fabriek om steriele vliegen te produceren. Deze nieuwe faciliteit, mede gefinancierd door de VS, moet volgend jaar operationeel zijn.
Voor Amerikaanse veehouders kan de aanpak echter niet streng genoeg zijn. Bill Bullard, directeur van een van de grootste Amerikaanse veebedrijven R-Calf USA, benadrukt dat de maatregelen absoluut noodzakelijk zijn: „Het is niet alleen gerechtvaardigd, maar essentieel.”
Onzekere toekomst
Of de operatie succesvol wordt, moet de komende maanden blijken. De techniek is eerder effectief gebleken, maar de schaal waarop nu gehandeld moet worden is ongekend. De vroege signalen uit Mexico en Centraal-Amerika maken duidelijk dat de dreiging reëel is. Voor veehouders in de zuidelijke staten kan het verschil betekenen tussen gezonde kuddes of een miljardenverlies.
De Amerikaanse overheid zet daarom alles op alles om de vleesetende parasiet buiten de landsgrenzen te houden. De strijd speelt zich zowel in de lucht, op het land als in de politieke arena af.
