De druk op WhatsApp‑gebruikers neemt toe nu oplichters steeds geraffineerder te werk gaan. Terwijl je denkt onschuldig mee te doen aan een online peiling of winactie, kan op de achtergrond jouw account worden overgenomen. Zodra criminelen toegang hebben, gebruiken ze jouw naam en profielfoto om vrienden en familie te misleiden. Zonder dat je het doorhebt, wordt jouw vertrouwde WhatsApp‑account een hulpmiddel voor fraude.
Zo zetten oplichters de val klaar
De aanval begint vaak buiten WhatsApp om. Je wordt via een link verleid naar een ogenschijnlijk onschuldige website, bijvoorbeeld voor een korte stemming of enquête over een populair onderwerp. De site oogt professioneel, met logo’s, drukke reacties en soms zelfs zogenaamd gesponsorde prijzen. Alles is erop gericht om je niet argwanend te maken.
Om je stem uit te brengen moet je je telefoonnummer invullen en je deelname “verifiëren” via WhatsApp. Dat klinkt logisch, omdat veel mensen gewend zijn om inlogcodes of bevestigingen via hun telefoon te krijgen. Precies op dat moment verschuift de controle echter van jou naar de oplichters.
De rol van WhatsApp Web en koppelcodes
Wat veel mensen vergeten, is dat WhatsApp niet alleen op je telefoon draait. Je kunt je account ook koppelen aan laptops, tablets en andere apparaten via WhatsApp Web. Dat werkt met een QR‑code of een zogeheten koppelcode, en je kunt meerdere apparaten tegelijk verbonden hebben. Dat is handig voor jezelf, maar vormt ook een extra ingang voor criminelen.
Oplichters gebruiken jouw ingevulde telefoonnummer om via de echte site van WhatsApp een officiële koppelcode op te vragen. Die code wordt vervolgens getoond op de nepsite waar jij net bent beland. Jij ziet die code en vertrouwt die, omdat hij er authentiek uitziet. De pagina legt uit dat je de code in WhatsApp moet invoeren om je stem te bevestigen. In werkelijkheid geef je daarmee toestemming om jouw account te koppelen aan een apparaat van de oplichters.
Wat er gebeurt als je de code invult
Op het moment dat jij de koppelcode invoert, krijgt een onbekend apparaat toegang tot jouw WhatsApp‑account. Voor jou verandert er vaak weinig zichtbaar. Je kunt gewoon blijven appen op je eigen telefoon. Achter de schermen kan echter iemand anders stilletjes meelezen.
Vanaf dat moment kunnen oplichters:
Je gesprekken inzien en informatie gebruiken voor overtuigende leugens.
Nieuwe chats beginnen met jouw contacten.
Doen alsof jij dringend hulp nodig hebt, bijvoorbeeld geld of cadeaubonnen.
Omdat alle berichten vanuit jouw echte account worden verstuurd, herkennen vrienden jouw naam en profielfoto. De kans dat zij op een verzoek ingaan, wordt daarmee veel groter.
Waarom deze vorm van WhatsApp‑fraude zo effectief is
Deze methode werkt vooral door vertrouwen. Mensen zijn gewend te reageren op vragen van bekenden. Als jij “plots” laat weten dat je een probleem hebt met internetbankieren en vraagt of iemand tijdelijk een betaling kan voorschieten, klinkt dat geloofwaardig.
Daarnaast lijkt het hele proces rondom de peiling of winactie legitiem. Er is sprake van een realistische website, echte codes en een verwijzing naar WhatsApp. De combinatie van snelheid, schijnbare professionaliteit en het gebruik van jouw account maakt deze truc bijzonder gevaarlijk.
Concrete stappen om jezelf te beschermen
Je kunt gelukkig veel zelf doen om te voorkomen dat je in deze val trapt. Een paar eenvoudige gewoonten maken al een groot verschil.
Zet om te beginnen tweestapsverificatie aan in WhatsApp. Ga in de app naar Instellingen, kies Account en vervolgens naar verificatie in twee stappen. Je maakt een extra pincode aan die regelmatig wordt gevraagd. Zelfs als iemand een koppelcode weet te misbruiken, vormt die extra pincode een extra drempel.
Verder is één regel heilig: deel nooit koppelcodes of verificatiecodes, met niemand. Niet via een website, niet via een chat en niet via e‑mail. Geen enkel bonafide bedrijf heeft die codes nodig om een peiling of winactie te bevestigen. Krijg je toch zo’n verzoek, dan is dat een duidelijk alarmteken.
Blijf kritisch bij peilingen en winacties
Wees extra alert als een website je vraagt je deelname via WhatsApp te “verifiëren”. Zeker wanneer er haast bij lijkt te zijn, er grote prijzen worden beloofd of de site je snel richting het invullen van je nummer duwt. Neem liever een moment om na te denken dan direct mee te doen.
Twijfel je, dan kun je beter het tabblad sluiten en het gesprek met vrienden of familie aangaan over de link die je hebt gekregen. Door ervaringen te delen, herken je patronen sneller en verklein je de kans dat iemand uit jouw omgeving alsnog slachtoffer wordt.
Geld blijft een belangrijke drijfveer
Dat deze trucs zo massaal worden ingezet, heeft een duidelijke reden: oplichting levert veel geld op. Alleen al via uiteenlopende vormen van internetfraude zijn in Nederland enorme bedragen verloren gegaan. Dat maakt duidelijk dat criminelen hun methoden blijven verfijnen en nieuwe platformen blijven uitproberen.
Juist daarom helpt het om jezelf te zien als de eerste verdedigingslinie rond je eigen digitale leven. Door koppelcodes nooit te delen, tweestapsverificatie te gebruiken en kritisch te blijven bij online peilingen en winacties, maak je het oplichters een stuk lastiger om via jouw WhatsApp‑account toe te slaan.
