De afgelopen weken werd haar naam steeds vaker genoemd in de wandelgangen, terwijl buiten de formele vergaderzalen druk werd gespeculeerd. Artiesten en betrokkenen keken reikhalzend uit naar een definitief besluit over wie Nederland in 2027 zou vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival. Toch bleef het stil vanuit de organisatie, ondanks eerder uitgesproken optimisme.
Het enthousiasme leek aanvankelijk groot. De NPO had zich immers, na het afhaken van AVROTROS, nog vol goede moed opgeworpen als redder van de Nederlandse Songfestivaldeelname. Met een krachtige belofte aan het publiek werd in september nog aangekondigd dat Nederland in 2027 een eigen inzending zou verzorgen, ondanks de controverse rondom de deelname van Israël.
Maar achter de schermen verliep het proces allesbehalve soepel, waardoor de verwachtingen steeds verder af begonnen te nemen.
Inmiddels is duidelijk dat Nederland volgend jaar afziet van deelname aan het Eurovisie Songfestival. De NPO heeft de zoektocht naar een artiest en een begeleidende organisatie definitief gestaakt.
Daarmee komt een einde aan de hoop van verschillende artiesten – onder wie Davina Michelle, die de afgelopen tijd veelvuldig als kanshebber werd genoemd – om het podium namens Nederland te mogen betreden.
Zoektocht naar een kandidaat stokte vroegtijdig
Hoewel er in de media volop werd gefantaseerd over Davina Michelle als mogelijke inzending, blijkt nu dat de NPO de zoektocht intern al enige tijd had stilgelegd. Jurre Bosman, mediadirecteur bij de NPO, lichtte tegenover NU.nl toe dat het hele proces ‘on hold’ stond.
Volgens Bosman hadden zich wel veel artiesten gemeld, maar is er met niemand concreet verder gesproken. Of Davina Michelle daadwerkelijk haar interesse kenbaar had gemaakt, bleef onduidelijk. De publieke omroep is simpelweg niet toegekomen aan het selecteren van een kandidaat.
“Voor die artiesten is het natuurlijk heel teleurstellend,” aldus Bosman. De situatie is extra pijnlijk, omdat de NPO eind september nog vol vertrouwen aankondigde dat Nederland gewoon aanwezig zou zijn op het Songfestival. De omroep dacht het evenement zonder AVROTROS, die zich vanwege de kwestie rond Israël had teruggetrokken, met andere omroepen te kunnen organiseren. Dat bleek achteraf een misrekening van formaat.
Omroepen haken af: van enthousiasme naar terughoudendheid
In de dagen na de aankondiging peilde het AD de stemming onder andere omroepen en kenners van het Songfestival. Het woord ‘gênant’ viel daarbij geregeld. Waar op papier nog sprake was van positieve gesprekken, bleek de praktijk weerbarstig.
Zodra het moment daar was om daadwerkelijk verantwoordelijkheid te nemen, haakten potentiële partners alsnog af.
Bosman erkende tegenover het AD dat er in het begin veel belangstelling was vanuit verschillende omroepen. Sommigen zagen het belang van deelname en droegen zelfs kandidaten aan voor een gezamenlijk Songfestivalteam. Maar tussen het meedenken en daadwerkelijk de naam verbinden aan het omstreden evenement, zat uiteindelijk een wereld van verschil.
Zodra duidelijk werd wie waar verantwoordelijk voor zou zijn, wilden de omroepen hun commitment niet langer geven.
“Uiterst complexe situatie”
Jet de Ranitz, bestuursvoorzitter van de NPO, verdedigt de gang van zaken. Volgens haar was het een uiterst complexe situatie. In eerste instantie leek het er goed uit te zien, maar uiteindelijk bleek de organisatie te ingewikkeld om tot uitvoering te brengen.
De Ranitz vindt niet dat de NPO te vroeg is geweest met de aankondiging van deelname in september. Volgens haar waren de eerste signalen positief, en wilde de publieke omroep daar transparant over zijn.
Toch erkent De Ranitz dat de aankondiging veel losmaakte. Er volgde een ware mediastorm waarin volgens haar ‘half Nederland’ zich met de kwestie bemoeide. Die bredere maatschappelijke discussie had ook direct invloed op de mogelijkheden die de NPO nog zag om het project te realiseren.
Interne en externe druk op de NPO
Bovendien werd de druk binnen de NPO zelf steeds groter. Ongeveer vierhonderd medewerkers van de publieke omroep ondertekenden een brandbrief, waarin zij zich uitspraken tegen deelname aan het Songfestival zolang Israël meedoet. Dat zorgde ervoor dat het niet alleen buiten, maar ook binnen de organisatie onrustig werd voor het bestuur.
De NPO bleef naar eigen zeggen lang optimistisch. De Ranitz vertelde aan het AD dat zelfs nog op maandagavond, vlak voor het definitieve besluit, werd onderzocht of een alternatieve oplossing mogelijk was.
Het bleef volgens de bestuurders niet bij vrijblijvende gesprekken, maar uiteindelijk wilde geen enkele omroep de verantwoordelijkheid op zich nemen om de Nederlandse inzending te dragen.
Laatste kansen vervlogen
Een van de alternatieven die overwogen werd, was het inschakelen van de NTR als taakomroep om de organisatie op zich te nemen. De NPO koos er echter niet voor om deze route af te dwingen, waardoor ook de laatste mogelijkheid om een Nederlandse inzending te organiseren verviel.
Financieel levert het afhaken geen problemen op voor de NPO. Volgens Bosman ontsnapt Nederland aan een boete, die normaal gesproken opgelegd wordt aan landen die zich na de aanmelddeadline terugtrekken. Dit jaar hoeft de NPO echter geen sanctie te vrezen.
De toekomst: hoop op terugkeer
Een definitieve afscheid van het Songfestival is het volgens de NPO niet. De organisatie zegt in gesprek te willen blijven met de omroepen en de Europese Songfestivalorganisatie EBU over een mogelijke terugkeer in 2028.
Het Songfestival van 2027 zal overigens wel gewoon te zien zijn op de Nederlandse televisie, met verslaggeving en commentaar van de NOS.
Voor Davina Michelle blijft het voorlopig bij speculaties. Terwijl haar naam als mogelijke Nederlandse Songfestivalinzending bleef rondzingen, worstelde de NPO achter de schermen met een fundamentele vraag: wie wil de verantwoordelijkheid nemen? Het antwoord bleek uiteindelijk niemand.
