Het begon allemaal met een onverwachte terugkeer naar het ouderlijk huis. Na jaren op zichzelf gewoond te hebben, vond Marjolein Houwers zichzelf in 2024 ineens weer op vertrouwde grond. Maar deze keer niet in haar eigen appartement of huurhuis, maar in een caravan achter het huis van haar ouders in het buitengebied van Aalten.
Die tijdelijke oplossing was het gevolg van een breuk met haar partner. Het afscheid van een relatie is op zichzelf al pijnlijk, maar tegenwoordig brengt het voor veel twintigers en dertigers een extra uitdaging met zich mee: waar vind je in vredesnaam snel een betaalbare woning als je plotseling alleen verder moet?
Voor Marjolein was het antwoord: terug naar waar ze opgroeide, omringd door de angorageiten die haar ouders als hobby fokken. Aan ruimte geen gebrek, maar een lange termijn oplossing was het niet.
Nu, na twee jaar in de caravan, is er eindelijk uitzicht op een echte woning. Op een stuk land dat eerder dienst deed als bokkenweitje, staat sinds deze week een gloednieuw huis: L-vormig, honderd vierkante meter groot, compleet met twee slaapkamers en zelfs een zolder met een vlizotrap.
Marjolein kan haar geluk nauwelijks op. “Ze noemen dit een pre-mantelzorgwoning voor ouderen,” legt ze uit. “Maar hun kinderen mogen daar al eerder in wonen.”
Nieuwe regels geven gezinnen meer ruimte
De gemeente Aalten is nu al vooruitstrevend door het toestaan van dergelijke woningen in de tuin. Maar wat Marjolein en haar familie nu mogen, zal vanaf volgend jaar in heel Nederland mogelijk worden. Dan wordt het overal toegestaan om een extra woning in de achtertuin voor een kind of een ouder te plaatsen.
Daarvoor is geen vergunning meer nodig, en er hoeft ook geen medische zorgvraag te zijn om de bouw te rechtvaardigen. Volgens het kabinet is zelfs een tuin van 40 vierkante meter al voldoende groot om er een tweede huis te plaatsen.
Het idee om een extra woning te realiseren speelde al langer bij het gezin Houwers. “Al voordat ik weer thuis kwam wonen,” vertelt Marjolein. Moeder Simone, 66 jaar oud, herinnert zich een artikel in de lokale krant waarin stond dat de gemeente soepeler wilde omgaan met de regels rond pre-mantelzorgwoningen.
“Zodat die ook eerder gebruikt mogen worden, zoals nu bij ons,” zegt ze. De versoepeling was bedoeld om het woningtekort tegen te gaan. Simone zag om zich heen hoe jongeren na een periode in de stad vaak terug wilden keren naar hun geboortedorp, maar daar geen geschikte of betaalbare woning konden vinden.
Wachten op het juiste moment
De plaatsing van het huis was voor Marjolein een spannend moment. “Het was ontzettend spannend om te zien hoe het huis in een dag werd geplaatst,” vertelt ze. In de komende periode wordt de woning verder afgewerkt.
“We hebben wel even gewacht met een huis uitzoeken totdat de vergunning rond was,” legt ze uit. Dat proces nam ongeveer een jaar in beslag. Voor toekomstige bewoners zal dat niet meer nodig zijn, want de landelijke wetgeving maakt een vergunning vanaf volgend jaar overbodig.
Moeder Simone ziet vooral de voordelen van deze regeling. “Wij krijgen er voor de winter een leuke nieuwe buurvrouw bij,” zegt ze met een glimlach. Maar er speelt meer. Het idee dat haar dochter dichtbij woont, geeft Simone rust voor de toekomst.
“We zijn nu nog goed ter been, maar als we ouder worden is het fijn dat er iemand dichtbij woont die een oogje in het zeil kan houden.”
Goede afspraken zijn essentieel
Toch benadrukken Marjolein en Simone dat het plaatsen van een extra woning geen beslissing is die je zomaar neemt. Het maken van duidelijke afspraken over privacy, financiën, onderhoud en de positie van andere kinderen is volgens hen minstens zo belangrijk als de praktische kant.
“Ik kan gelukkig heel goed met mijn ouders overweg,” zegt Marjolein. Haar ouders vonden het belangrijk dat ze haar eigen plek had toen ze terugverhuisde. “Dat vond ik zelf ook. Daarom werd het eerst die caravan.”
Het verblijf in de caravan voelde meer als kamperen dan als echt wonen, maar Marjolein hield het vol omdat er perspectief was op iets beters. Nu ziet ze haar nieuwe huis als haar eigen thuis, voor de lange termijn.
“Je hoort zo vaak dat jonge mensen niets kunnen vinden of de hypotheek niet rondkrijgen. Ik ben zo blij dat ik deze kans krijg. Mijn eigen huis, en ook nog op zo’n mooie plek.”
Stijgende vraag naar familiewoningen
Ook bedrijven merken dat de belangstelling voor mantelzorg- en familiewoningen toeneemt. Bij Domuscura in Ederveen ziet directeur Maxime van Gestel dat de markt verschuift. “Het merendeel van de families die bij ons een woning koopt, heeft nog geen directe zorgvraag.
Ze kiezen er bewust voor om dicht bij familie te gaan wonen,” legt ze uit.
Volgens Van Gestel is inmiddels ongeveer 15 procent van de aanvragen afkomstig van starters die vooruitlopen op de nieuwe landelijke regels. Ze verwacht dat deze vraag de komende jaren verder zal groeien en mogelijk zelfs zal verdubbelen, afhankelijk van de uiteindelijke kabinetsmaatregelen, de vraag en de beschikbare tuinen.
Wie zelf een mantelzorg- of familiewoning wil plaatsen, moet volgens Domuscura rekening houden met een vanafprijs van 100.000 euro voor een woning van zo’n 47 vierkante meter. Daarbovenop komen nog de kosten voor het bouwrijp maken van de grond, het transport en de montage van de woning.
