Met de spanning van een populaire tv-show waarin het grote geheim pas op het laatste moment wordt onthuld, leeft Nederland toe naar een bijzonder moment. Binnenkort begint een nieuw seizoen van het Sinterklaasjournaal, waarbij het publiek nieuwsgierig afwacht wie na vijftien jaar de staf van de geliefde goedheiligman zal overnemen.
Onder kenners en liefhebbers groeit de interesse niet alleen vanwege de vraag wie de nieuwe Sinterklaas zal zijn, maar ook omdat de rol en de betekenis van deze eeuwenoude figuur zichtbaar in beweging zijn.
Langzaam nadert het moment waarop de stoomboot weer in Nederland zal aanmeren, met dit jaar het Brabantse Grave als decor voor de landelijke intocht. Traditiegetrouw reist Sinterklaas met zijn gezelschap het land binnen, tenzij onverwachte tegenslagen roet in het eten gooien.
De sfeer rondom het kinderfeest is echter niet onverdeeld feestelijk; de afgelopen jaren vormden discussies, onverwachte wendingen in het Sinterklaasjournaal en incidenten rond het Pietenhuis telkens weer onderwerp van gesprek.
Dit jaar is de nieuwsgierigheid rondom de opvolging van Stefan de Walle, die vijftien seizoenen lang Sinterklaas vertolkte, groter dan ooit. De acteur heeft onlangs afscheid genomen met de woorden: „Wees lief voor elkaar! Dag hoor.”
Of de aanhoudende kritiek op het Sinterklaasfeest heeft meegespeeld in zijn besluit om te stoppen, is niet duidelijk. De NTR heeft hierover geen toelichting gegeven.
Rond de vraag wie de nieuwe Sinterklaas zal worden, gonst het al weken van de speculaties. Namen als Daan Schuurmans, Ramsey Nasr en Kasper van Kooten kwamen voorbij, maar zij hebben inmiddels laten weten niet de opvolger te zijn.
De laatste dagen wordt vooral de naam van Gijs Naber, bekend van de Videoland-serie ‘Judas’, genoemd als mogelijke kandidaat. Een officiële bevestiging blijft tot nu toe uit, waardoor de spanning alleen maar toeneemt.
Veiligheid en kritiek rondom het kinderfeest
De afgelopen tijd is het Sinterklaasfeest niet alleen een bron van plezier, maar ook van controverse en zelfs bedreigingen. Zo kreeg acteur Niels van der Laan, die de rol van hoofdpiet speelde, te maken met ernstige bedreigingen en heeft hiervan aangifte gedaan bij de politie.
Zulke incidenten werpen een schaduw over de festiviteiten en laten zien dat het feest onderwerp is geworden van verhitte discussies en meningsverschillen.
Stevige eisen voor de nieuwe Sinterklaas
Het selecteren van de juiste persoon voor de rol van de televisie-Sinterklaas is volgens kenners geen eenvoudige opgave. Bas van den Brink, eigenaar van boekdesint.nl, wijst op het belang van een aantal fysieke en persoonlijke eigenschappen.
„Voor de televisie-Sint heb je toch een beetje een oude kop nodig. Je moet fit genoeg zijn om uren op een paard te zitten en lange draaidagen vol te houden. Minimaal 1,85 meter is gewenst, zodat er iemand met statuur binnenkomt.”
Naast fysieke geschiktheid speelt het acteertalent een grote rol, aldus Van den Brink. „Improvisatie is belangrijk, maar je moet ook goed vanaf een script kunnen werken. De allerbelangrijkste eis is echter dat je ontzettend veel liefde hebt voor het spelen van Sinterklaas.
Je moet uitstralen dat je ervan geniet dat de kade volstaat met enthousiaste kinderen.”
Veranderende invulling van het ambt
De manier waarop de rol van Sinterklaas wordt ingevuld, is volgens Van den Brink door de jaren heen veranderd. Hij vergelijkt Stefan de Walle met zijn voorganger Bram van der Vlugt, die maar liefst 25 jaar lang Sinterklaas was.
„De productie van de landelijke intocht is veel intensiever geworden. Er ligt een groot script klaar dat exact moet worden afgewerkt.”
Van den Brink herinnert zich hoe Van der Vlugt het moment van aankomst op de kade bijzonder maakte. „Als Bram van der Vlugt van de boot stapte, maakte hij van die eerste stap écht een moment.
Stefan de Walle had amper tijd om kinderhanden te schudden. Je moet tegenwoordig van goeden huize komen om onder zulke omstandigheden een liefdevolle Sint neer te zetten.”
Persoonlijke verhalen vanuit het vak
Robert ten Brink, die in de Sinterklaasfilms de fakkel van Van der Vlugt overnam op diens eigen advies, speelt inmiddels zes jaar de film-Sint. Hij vertelt dat hij niet benaderd is voor de rol van nationale Sinterklaas.
„Ik weet niet of ik wel zo lang op een paard zou willen zitten. Het is moedig en knap als je dat lukt.” Voor Ten Brink blijft Bram van der Vlugt de ideale Sinterklaas: „Ik speel Sinterklaas, maar hij wás het echt.
Als hij te gast was in mijn programma, heb ik hem nooit als Bram van der Vlugt gezien. Hij kwam als Sinterklaas het pand binnen, een soort travestietenshow.”
Hans Kesting, bekend als assistent in ‘Sint & De Leeuw’, houdt zich op de vlakte over wie de perfecte Sint zou zijn. „Wie dicht bij de Sint staat, moet weten wanneer hij zijn mond moet houden. Sommige geheimen kunnen beter bewaard blijven.”
De magie en de maatschappelijke discussie
De magie rondom het Sinterklaasfeest is volgens ontwikkelingspsycholoog Steven Pont van alle tijden, maar hij vraagt zich af of het feest zijn oorspronkelijke doel nog dient. „Vroeger was Sinterklaas een opvoedhulp. Als je je niet gedroeg, kwam de Sint met de roe.
Kinderen geloofden zelfs dat ze door een rooster zouden moeten waar ze als pepernoten uit kwamen.”
Pont ziet dat het feest inmiddels veranderd is in een écht kinderfeest, al denkt hij dat volwassenen tegenwoordig steeds meer invloed uitoefenen op de invulling ervan. „Soms lijkt het Sinterklaasjournaal vooral voor volwassenen te zijn gemaakt.
Waar kinderen een gevoel van dreiging ervaren, is geen sprake van feest. Ik ben voor het weerbaarder maken van kinderen, maar die taak moet je niet uitbesteden aan Sinterklaas.”
Populariteit van het feest blijft groot
Ondanks alle discussies blijft het Sinterklaasfeest onverminderd populair. Uit cijfers van Lootjestrekken.nl blijkt dat vorig jaar 52 procent van de Nederlanders het Sinterklaasfeest vierde, tegenover 49 procent het jaar daarvoor. Dit onderstreept dat de goedheiligman stevig verankerd blijft in de Nederlandse samenleving.
Traditiedeskundige Ineke Strouken ziet in de aanpassingsvermogen van het feest juist de kracht. Ze wijst op de snelle acceptatie van de roetveegpiet, hoewel ze zelf een voorkeur zou hebben voor een gouden Piet. „De goedheiligman is kampioen in zich aanpassen aan de tijd.”
Discussie over het uiterlijk van Sinterklaas
De vraag wie de nieuwe Sinterklaas zou moeten zijn, beantwoordt Strouken met een knipoog: „O, help. Het moet een man zijn. Misschien moet het juist geen acteur zijn, maar iemand die goed met kinderen kan omgaan, zoals een onderwijzer.”
Hoewel de rol traditioneel door een witte acteur werd vertolkt, vindt Strouken dat het tijd is voor verandering. Zij wijst op de oorsprong van Sinterklaas, die teruggaat op de heilige Nicolaas uit het huidige Turkije.
„Deze heilige was een Griek, dus Sinterklaas mag best een beetje gekleurd zijn. Hij hoeft in ieder geval niet spierwit te zijn.”
Onthulling van de nieuwe Sinterklaas
Wanneer het Sinterklaasjournaal daadwerkelijk de nieuwe Sinterklaas zal onthullen, blijft nog even een verrassing. Volgens een woordvoerder van de NTR geldt: „Het is een journaal, dus we kunnen niets voorspellen.” De spanning en nieuwsgierigheid blijven daarmee nog even bestaan tot het langverwachte moment zich aandient.
