Voor veel Nederlanders die hun rookwaren net over de grens halen, lijkt een vertrouwd ritueel binnenkort drastisch te veranderen. Waar tot nu toe een bezoek aan de Duitse tabakswinkel steevast gepaard ging met lagere prijzen, kondigt zich aan het begin van het nieuwe jaar een andere realiteit aan.
De kassabon aan de Duitse zijde zal er vanaf 2027 anders uitzien.
Het fenomeen van het zogenoemde tabakstoerisme, waarbij Nederlanders massaal hun rookwaar in Duitsland inslaan, is al jaren een bekend verschijnsel. Vooral in de grensstreek hebben Duitse ondernemers hierop ingespeeld met tabaksspeciaalzaken vlak bij de grensovergangen.
Zelfs een speciale tabakstaxi rijdt sinds kort tot aan de grens bij Goch/Siebengewald, waarmee de vraag naar goedkope rookwaar verder wordt gefaciliteerd.
Rookbelasting flink omhoog
Vanaf 1 januari 2027 treedt in Duitsland een verhoging van de accijnzen op tabaksproducten in werking. Volgens de plannen zullen klanten bij elk bezoek aan de kassa meer belasting op rookwaren betalen. Deze verhogingen zijn niet eenmalig, maar zullen vier jaar op rij plaatsvinden.
De prijzen zullen daarmee jaar na jaar stijgen, waardoor het prijsvoordeel voor Nederlanders slinkt.
Vanaf het begin van het nieuwe jaar wordt een klein pakje sigaretten bij onze oosterburen zo’n 70 cent duurder dan nu. De stijgingen stoppen daar niet: de Duitse regering heeft berekend dat een pakje van twintig sigaretten in 2030 gemiddeld uitkomt op 11,36 euro.
LEES OOK:Pas op voor 1 januari, anders moet u straks honderden euro’s zorgtoeslag terugbetalen
Daarmee komt de prijs ruim drie euro hoger te liggen dan de huidige prijs en nagenoeg gelijk met het bedrag dat in Nederland wordt betaald.
Ook shag en vape vloeistoffen getroffen
Niet alleen sigaretten worden duurder in Duitsland. Ook shag en vloeistoffen voor het vapen vallen onder de belastingverhoging. Zo zal een verpakking shag van 50 gram vanaf 1 januari jaarlijks ruim een euro duurder worden.
Naar verwachting betaalt een klant in 2030 voor dezelfde hoeveelheid Duitse shag ongeveer zes euro meer dan nu, enkel aan extra belasting.
Het zijn voorspellingen, want het blijft vooralsnog afwachten in welke mate ondernemers de hogere belastingen daadwerkelijk zullen doorberekenen aan de consument. De Duitse overheid rekent er echter op dat het volledige bedrag bij de roker terechtkomt.
Kleiner prijsverschil tussen Nederland en Duitsland
De gevolgen van de accijnsverhogingen zijn vooral voelbaar voor tabakstoeristen uit Nederland. Op dit moment is een pakje sigaretten in Duitsland nog ongeveer drie euro goedkoper dan in Nederland. Bij shag loopt het verschil zelfs op tot tien euro per verpakking.
Duitse winkeliers vlak over de grens floreren dankzij deze prijsverschillen, die nu echter onder druk komen te staan.
Met de nieuwe belastingmaatregelen zal het verschil in prijs tussen beide landen aanzienlijk kleiner worden. Toch wordt verwacht dat vooral shag, zelfs na 2030, nog enkele euro’s goedkoper blijft aan de Duitse kant van de grens.
De mate waarin dat voordeel behouden blijft, hangt af van verdere prijsontwikkelingen en het belastingbeleid in beide landen.
Politiek: accijnsverhoging en Europese harmonisatie
De verhoging van de rookbelasting kreeg vorige week brede steun in de Bondsdag, het Duitse parlement. Volgens de Duitse overheid is het hoofddoel van de maatregel het genereren van extra inkomsten voor de staatskas. Voor het komende jaar verwacht de Duitse schatkist een extra opbrengst van 1,51 miljard euro.
Tot en met 2030 zou het totaal aan rookaccijnzen ongeveer twaalf miljard euro moeten opleveren.
De Duitse regering erkent dat de forse prijsverschillen tussen Europese landen het grensoverschrijdend tabakstoerisme in de hand werken. Om dit te beteugelen stelt het kabinet zich ten doel om te streven naar een verdere harmonisering van de tabaksaccijnzen binnen Europa.
LEES OOK:Het kabinet wil uw beleggingswinst anders belasten, en niet iedereen gaat erop vooruit
Die wens leeft ook in de Nederlandse tabaksbranche, die al jaren pleit voor vergelijkbare belastingtarieven op rookwaren binnen de Europese Unie.
Hoe de prijsverhogingen precies zullen uitpakken voor de consument hangt uiteindelijk niet alleen af van de belastingmaatregelen, maar ook van de manier waarop winkeliers en fabrikanten de kosten doorberekenen. Onduidelijk is bijvoorbeeld of ondernemers zelf een deel van de stijgende accijns zullen opvangen of dat het bedrag volledig wordt neergelegd bij de klant.
Rokers blijven mogelijk naar Duitsland gaan
Hoewel het prijsvoordeel voor Nederlandse rokers steeds kleiner wordt, is het nog onzeker of het tabakstoerisme volledig zal verdwijnen. De verwachting is dat vooral voor shag de lagere prijs een aanlokkelijk motief blijft om de grens over te steken, zelfs als het verschil met Nederland kleiner wordt.
Het is nu aan consumenten om hun keuzes voor het nieuwe jaar opnieuw te overwegen, aangezien de prijsstijgingen direct voelbaar zullen zijn in de portemonnee.
De ontwikkelingen rondom de Duitse rookbelasting zullen de komende jaren nauwlettend worden gevolgd, zowel door rokers als door de betrokken ondernemingen en overheden. De wens om tot een Europese afstemming te komen, is daarmee actueler dan ooit.
