Als je bent gevaccineerd met AstraZeneca, is er een belangrijke reden om stil te staan bij recente bevindingen van het Universitair Ziekenhuis Gent. Onderzoekers ontdekten dat dit vaccin aanzienlijk minder goed beschermt in de neus, precies waar het coronavirus zijn aanval inzet. Deze ontdekking roept vragen op over hoe effectief jouw vaccinatie werkelijk is, zeker in vergelijking met vaccins zoals Pfizer.
Bescherming begint bij de neus
Het coronavirus komt doorgaans binnen via je neus of keel. Juist daar speelt je afweersysteem een cruciale rol. Je lichaam moet het virus zo snel mogelijk herkennen en uitschakelen. Neutraliserende antistoffen in de neus vormen de eerste verdedigingslinie. Als deze antistoffen ontbreken of onvoldoende aanwezig zijn, krijgt het virus de kans om zich te verspreiden.
Volgens prof. dr. Philippe Gevaert, NKO-arts aan het UZ Gent, is die lokale bescherming essentieel. “Het coronavirus dringt ons lichaam binnen via de bovenste luchtwegen. Neutraliserende antilichamen in ons bloed maken het virus onschadelijk door de binding van de spike-eiwitten aan de menselijke cellen te blokkeren,” legt hij uit aan Het Nieuwsblad.
Pfizer duidelijk sterker in eerste afweer
De studie maakte het verschil tussen AstraZeneca en Pfizer pijnlijk duidelijk. Van de proefpersonen die Pfizer kregen, ontwikkelde 96 procent antistoffen in de neus. Bij AstraZeneca was dat slechts 59 procent. Het gaat dus niet alleen om hoe goed je lichaam reageert op het vaccin in het algemeen, maar juist waar die reactie plaatsvindt.
Die antistoffen in de neus zijn essentieel. Ze kunnen direct verhinderen dat het virus zich aan je cellen hecht. Daarmee verminderen ze niet alleen jouw kans op besmetting, maar ook de kans dat je anderen aansteekt.
Niet alleen meer antistoffen, ook sterkere
Het verschil zat niet alleen in het aantal antistoffen. Pfizer bleek ook te zorgen voor krachtigere neutralisatie van het virus. “Ook vertoonden de lokale antilichamen bij Pfizer een sterkere neutralisatie van het virale spike-eiwit dan bij AstraZeneca,” aldus de onderzoekers.
Dat betekent dat Pfizer je lichaam niet alleen sneller laat reageren, maar ook effectiever. De antistoffen pakken het virus harder aan en doen dat al vroeg in de infectieketen. Dit kan gevolgen hebben voor hoe snel het virus zich verspreidt, zelfs onder gevaccineerden.
Ook eerdere infectie biedt geen extra bescherming
Opvallend is dat een eerdere besmetting met Covid-19 volgens de onderzoekers geen verschil maakte. Je zou verwachten dat een eerdere infectie je extra beschermt, maar dat bleek niet het geval. Ook mensen die corona al hadden gehad én daarna gevaccineerd werden, toonden geen sterkere afweer in de neus.
Dit onderstreept hoe belangrijk het type vaccin is dat je toegediend kreeg. Het lichaam lijkt dus vooral afhankelijk van het vaccin om deze eerste verdedigingslinie op te bouwen.
UZ Gent dringt aan op vervolgonderzoek
Het team van UZ Gent benadrukt dat er nog veel te leren valt over neusimmuniteit. Ze roepen op tot verder onderzoek naar antilichamen op de plek waar het virus je lichaam binnenkomt. “Als de antilichamen ook ter hoogte van de neus aanwezig zijn, kunnen ze daar al een eerste barrière vormen tegen het binnendringen van het virus,” zegt prof. dr. Gevaert.
Die focus op de neus als eerste verdedigingslinie groeit nu nieuwe virusvarianten blijven opduiken. Hoe beter je lichaam zich lokaal kan verdedigen, hoe kleiner de kans dat een besmetting uitgroeit tot een ernstige infectie.
Wat betekent dit voor jou?
Ben je gevaccineerd met AstraZeneca? Dan is het belangrijk om te weten dat je mogelijk minder goed beschermd bent tegen verspreiding via de neus. Dat betekent niet dat je vaccin nutteloos is, maar het geeft wel aan dat aanvullende bescherming of boosters zinvol kunnen zijn.
Het onderzoek maakt pijnlijk duidelijk dat niet alle vaccins hetzelfde presteren. De wetenschap blijft in beweging, en jouw bescherming ook. Denk je dat jouw vaccinkeuze invloed heeft gehad op je huidige weerstand? Laat het ons weten in de reacties op Facebook.
