Het was een tv-avond die bij veel kijkers niet alleen reacties opriep, maar ook meteen een discussie losmaakte over de grens tussen ontroering en exploitatie. De nieuwste reeks met Paul de Leeuw zette mensen aan het praten, en niet zachtjes ook.
De Leeuw is terug met Een vergetelijk mooi reis, waarin hij samen met dementerende ouderen op pad gaat. De première werd uitgezonden bij Omroep MAX en belandde vrijwel direct in het vizier van Vandaag Inside, waar men zelden een mening voor zich houdt.
De opzet van het programma onder een vergrootglas
Een vergetelijk mooi reis draait om ouderen met dementie die nog één keer een bijzondere reis maken, begeleid door Paul de Leeuw. Het idee: warme televisie met aandacht voor kwetsbare mensen en hun verhalen, terwijl familie en omgeving meekijken.
Na eerdere tv-ophef rondom De Leeuw (onder meer het gedoe rond Ranking the Stars) was de nieuwsgierigheid groot. Niet iedereen keek met dezelfde blik: waar de één ontroering verwachtte, zag de ander vooral een gevoelig thema dat al snel schuurt.
Johan Derksen haalt hard uit bij Vandaag inside
Johan Derksen was een van de kijkers en stak zijn oordeel niet onder stoelen of banken. Aan tafel bij Vandaag Inside noemde hij het programma ronduit “mensonterend” en zei hij met verbijstering te hebben gekeken naar wat er werd uitgezonden.
Volgens Derksen draait het te veel om “scoren” met zieke mensen. Hij vond de combinatie van hoge kijkcijfers, commerciële opbrengsten en een productiebedrijf dat eraan verdient discutabel, juist omdat de deelnemers extra kwetsbaar zijn door hun ziekte.
De kern van de kritiek: camera’s bij kwetsbaarheid
Derksen zette vooral vraagtekens bij het televisiemoment zelf: waarom moeten daar camera’s bij? In zijn ogen is het pas echt nobel als je dit soort uitstapjes organiseert zonder dat er een programma van gemaakt wordt, simpelweg om iets goeds te doen.
Wat hem het meest stoorde, was dat het volgens hem “dik erbovenop” lag: emotie, ziekte en herkenbaarheid die nadrukkelijk in beeld worden gebracht. Hij noemde het zelfs een schande dat MAX-baas Jan Slagter dit op deze manier uitzendt.
Tina Nijkamp wijst op herhaling van thema’s bij de NPO
Tv-kenner Tina Nijkamp reageerde een stuk voorzichtiger, maar plaatste wel context. Zij ziet het als “het zoveelste programma” rondom een ziekte, waarbij Alzheimer en dementie opvallend vaak terugkeren op de Nederlandse publieke omroep.
Nijkamp vond niet per se dat zulke programma’s nooit mogen, maar vroeg zich wel hardop af of het niet tijd is voor meer variatie. Ze noemde ook andere veelgebruikte thema’s op tv: verstandelijke beperkingen, armoede en drugs.
De vraag achter de discussie: informeren of entertainen?
De discussie raakt aan iets groters dan één tv-avond: wanneer is televisie een manier om begrip te kweken, en wanneer wordt het entertainment over de rug van mensen die zichzelf niet altijd kunnen beschermen? Dat is het ongemakkelijke grijze gebied.
Voorstanders zullen zeggen dat zichtbaarheid helpt: dementie is een grote realiteit in Nederland en verhalen van dichtbij kunnen begrip opleveren. Tegenstanders vinden juist dat kwetsbaarheid geen format mag zijn, zeker niet als emoties een ‘verkoopargument’ worden.
Omroep MAX en de rol van herkenbare televisie
Omroep MAX staat bekend om programma’s die aansluiten bij een ouder publiek, met aandacht voor gezondheid, verlies en het leven zoals het is. Dat levert vaak herkenbaarheid en waardering op, maar kan ook kritiek oproepen wanneer het te dicht op leed komt.
In dit geval lijkt de vraag vooral: hoe bewaak je consent en waardigheid als mensen dementie hebben? Zelfs met de beste bedoelingen kan het wringen, omdat de ziekte kan beïnvloeden hoe iemand situaties begrijpt of overziet.
Wat vind jij: grens over of juist waardevol?
De meningen lopen uiteen: de één ziet een liefdevolle reis die laat zien dat er achter dementie nog steeds menselijkheid en plezier zit. De ander voelt ongemak, omdat kwetsbaarheid en televisie nu eenmaal geen makkelijke combinatie zijn.
Wij zijn benieuwd hoe jij ernaar kijkt. Moeten zieke mensen wegblijven uit amusements-tv, of kan het juist bijdragen aan bewustwording als het zorgvuldig wordt gemaakt? Laat je mening vooral achter op onze social media.
Bron: mediacourant.nl
