De klok tikt voor tienduizenden mkb-bedrijven die hun pensioenregeling nog niet hebben omgezet naar de nieuwe regels. Als ze te laat zijn, kan dat voor werknemers uitmonden in een pijnlijke verrassing: een forse belastingaanslag over geld dat juist bedoeld is voor later.
De aanleiding is de nieuwe pensioenwet, die op 1 juli 2023 is ingegaan. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten bestaande regelingen zijn omgezet. Dat lijkt nog ver weg, maar in de praktijk is het een traject dat tijd, advies en afstemming vraagt.
Wat er verandert door de nieuwe pensioenwet
Waar pensioen vroeger vaak draaide om een ‘beloofde uitkering’ (ongeveer: je wist beter waar je aan toe was), schuift het nieuwe systeem op naar een regeling waarin de premie centraal staat. Iedereen bouwt voortaan op via een premieregeling.
Belangrijk verschil: de premie wordt in het nieuwe stelsel meestal leeftijdsonafhankelijk. Dus niet meer een oplopend percentage naarmate je ouder wordt. Het ingelegde geld wordt belegd en de uitkomst hangt af van hoeveel premie er is betaald én welk rendement er wordt gehaald.
Persoonlijk pensioenpotje, maar nog steeds collectief beleggen
Een veelgehoorde misvatting is dat iedereen er straks helemaal alleen voor staat. Dat is niet zo. Er blijft doorgaans collectief belegd worden, maar het resultaat wordt wel toegerekend aan persoonlijke pensioenpotjes.
Daardoor verandert ook het gevoel van zekerheid: je premie kan vaststaan, maar het uiteindelijke pensioenbedrag niet. Het pensioen wordt in de kern: alle ingelegde premie plus (of min) het rendement op de beleggingen.
Waarom vooral mkb-werknemers extra kwetsbaar zijn
De meeste Nederlanders zitten bij een pensioenfonds. Die fondsen zijn al overgestapt, of hebben op z’n minst een concreet moment voor de overstap vastgelegd. Maar een flinke groep werknemers zit niet bij een fonds.
Het gaat om mensen met een pensioenregeling via een verzekeraar of een premiepensioeninstelling (PPI). Dat is volgens berichtgeving grofweg zo’n 20 procent van alle werknemers, en die groep werkt relatief vaak bij mkb-bedrijven.
Tienduizenden bedrijven moeten nog in beweging komen
Volgens het Verbond van Verzekeraars zijn inmiddels ongeveer 19.000 bedrijven overgestapt. Tegelijkertijd zouden er zo’n 36.000 bedrijven zijn die de omzetting nog moeten regelen. En precies daar zit de spanning.
In veel mkb-organisaties is pensioen geen dagelijks onderwerp. Het staat zelden bovenaan de actielijst, zeker niet als er ook personeelstekorten, stijgende kosten of volle orderboeken zijn. Maar uitstel heeft hier een prijskaartje.
De belastingdreun: hoe kan dit gebeuren?
Deskundigen waarschuwen voor een scenario dat je als werknemer niet ziet aankomen: als een regeling niet op tijd wordt aangepast, kan de Belastingdienst het opgebouwde pensioenvermogen gaan zien als loon. En loon is belastbaar.
Dat betekent: inkomstenbelasting over een bedrag dat je niet vrij kunt besteden, maar bedoeld is voor later. Daarbovenop kan rente komen omdat er jarenlang geen belasting is afgedragen. In sommige gevallen kan zelfs vermogensbelasting in beeld komen.
Wat dit betekent voor werknemers én werkgevers
Normaal betaal je pas belasting over pensioen op het moment dat je met pensioen bent en de uitkering maandelijks binnenkomt. Het idee is simpel: belasting betalen wanneer je het geld daadwerkelijk ontvangt en gebruikt.
Als een regeling ‘fout’ komt te staan doordat er niet tijdig is omgezet, draai je dat principe om. En het raakt niet alleen werknemers. Werkgevers kunnen ook problemen krijgen, bijvoorbeeld door boetes van de Belastingdienst en gedoe rond naleving.
Waarom je niet tot het einde van het jaar moet wachten
Veel bedrijven schuiven de overstap door naar het moment dat contracten met verzekeraars aflopen, vaak tegen het einde van het jaar. Logisch op papier, maar riskant in de praktijk: iedereen komt dan tegelijk.
Er is bovendien een beperkte beschikbaarheid van gediplomeerde pensioenadviseurs. Die moeten de bestaande situatie doorlichten, opties vergelijken en een nieuw contract begeleiden. Als het in één keer piekt, kan dat simpelweg niet meer op tijd.
Ook intern moet er vaak nog iets gebeuren
Een pensioenregeling aanpassen is niet alleen een handtekening zetten. In veel organisaties moet er intern overleg plaatsvinden en kan instemming vereist zijn, bijvoorbeeld van een ondernemingsraad (OR) als die er is.
Daarnaast moet je werknemers goed informeren. Want ook al klinkt ‘nieuwe regeling’ abstract, het gaat over iemands toekomst. Duidelijke communicatie voorkomt onrust, misverstanden en het gevoel dat er achter de schermen iets wordt afgepakt.
Wat je als mkb-werkgever nu al kunt doen
De eerste stap is banaliteit opzijzetten: pensioen is geen “later wel”-dossier meer. Check bij je verzekeraar of PPI welke status je regeling heeft en welke deadline voor jouw contract geldt binnen het transitiepad.
Plan daarna tijdig advies in. Laat doorrekenen wat de overstap betekent voor verschillende leeftijdsgroepen, en leg keuzes vast. En: wacht niet op het perfecte moment. In dit dossier is een goede planning vaak waardevoller dan perfectionisme.
En wat als je werknemer bent?
Ook werknemers kunnen een stap zetten, al regel je het niet zelf. Vraag bij HR of je werkgever al bezig is met de omzetting en bij welke partij de regeling loopt. Een simpele vraag kan soms precies het juiste duwtje geven.
Let ook op signalen zoals een verlengend contract zonder uitleg, of jarenlange stilte rond pensioencommunicatie. Je hoeft geen expert te zijn om te benoemen dat het onderwerp belangrijk is—zeker als de consequenties zo groot kunnen zijn.
De kern: uitstel kan duurder zijn dan denken
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel is voor veel mensen al ingewikkeld genoeg. Het laatste wat je wilt, is dat een administratieve achterstand verandert in een persoonlijke financiële domper, met belasting en rente bovenop.
De komende periode wordt dus vooral een race tegen de tijd: voldoende adviseurs, voldoende verwerking bij verzekeraars en voldoende interne afstemming. Benieuwd hoe dit bij jouw werkgever speelt—praat mee via onze sociale media en laat je reactie achter.
Bron: metronieuws.nl
