Je merkt het overal. Aan de bar, bij de garage en zelfs tijdens familiegesprekken gaat het ineens over contant geld. Wat jarenlang normaal voelde, is sinds kort radicaal veranderd. Zonder grote aankondiging is een nieuwe regel ingevoerd die directe gevolgen heeft voor hoe jij betaalt bij grote aankopen.
Sinds begin 2026 leeft er veel onzekerheid over contant betalen. Mensen vragen zich af wat nog mag en wat niet. Die verwarring is begrijpelijk. De nieuwe regel is streng, duidelijk en laat weinig ruimte voor interpretatie. Een fout kan direct grote gevolgen hebben.
Nieuwe grens sinds 1 januari 2026
Vanaf 1 januari 2026 geldt een verbod op contante betalingen vanaf €3.000 bij goederen. Zodra je koopt bij een ondernemer, mag je niet meer volledig cash betalen. Het maximale bedrag is exact €2.999,99 per transactie. Alles daarboven is verboden.
Geen verschil tussen nieuw of tweedehands
Het maakt niet uit of je iets nieuws of gebruikt koopt. Ook luxe of alledaagse goederen vallen onder dezelfde regel. Auto’s, sieraden, elektronica en kunstobjecten worden gelijk behandeld. De wet kijkt uitsluitend naar het bedrag en de rol van de verkoper.
Geen uitzonderingen of coulance
De wet is hard en kent geen uitzonderingen. Zowel de koper als de verkoper is verantwoordelijk. Een ondernemer die toch cash aanneemt, overtreedt de regels. Jij als koper bent net zo goed strafbaar. Onwetendheid beschermt je niet.
Waarom deze maatregel is ingevoerd
De nieuwe regel komt voort uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Grote contante betalingen zijn moeilijk te volgen. Ze worden vaak gebruikt om crimineel geld te verbergen. Door de grens te verlagen wil de overheid dit doorbreken.
Nederland kiest voor strenge aanpak
Binnen Europa ligt de standaardgrens op €10.000. Nederland kiest bewust voor een veel lagere limiet. Daarmee hoort het land bij de strengste in Europa. België hanteert een vergelijkbare lijn. Frankrijk en Spanje zijn zelfs nog strenger met een grens van €1.000.
Splitsen van betalingen mag niet
Je kunt de regel niet omzeilen door betalingen te verdelen. Een aankoop van €4.000 blijft één transactie. Twee keer €2.000 betalen is dus ook verboden. Dat geldt zelfs als je verschillende dagen gebruikt of cash combineert met pin.
Wet kijkt naar samenhang en intentie
Toezichthouders kijken niet alleen naar losse betalingen. Ze beoordelen het geheel. Tijdstip, afspraken en onderlinge samenhang spelen een rol. Creatieve constructies worden vrijwel altijd afgekeurd. De wetgever heeft dit bewust dichtgetimmerd.
Veel fouten ontstaan in de praktijk
Juist bij samengestelde aankopen gaat het vaak mis. Mensen denken slim te handelen, maar lopen alsnog tegen boetes aan. Ondernemers zijn verplicht dit te weigeren. Steeds meer winkels nemen daarom helemaal geen grote cashbedragen meer aan.
Belangrijke uitzondering voor particulieren
Er is één belangrijke uitzondering. Contante betalingen tussen particulieren onderling blijven toegestaan. Ook boven €3.000. Voorwaarde is dat geen van beide partijen als ondernemer handelt. Een particuliere verkoop kan dus nog volledig contant verlopen.
Zodra een ondernemer betrokken is vervalt dit
Zodra één partij professioneel handelt, vervalt de uitzondering direct. Ook een eenmanszaak of kleine handelaar valt hieronder. Dat onderscheid is cruciaal. Veel mensen vergissen zich hierin en lopen daardoor risico.
Diensten vallen buiten het verbod
Het verbod geldt alleen voor goederen. Diensten mogen nog steeds contant worden betaald, ongeacht het bedrag. Denk aan reparaties of verhuur. Wel blijven andere fiscale regels gelden. Op Europees niveau wordt al gesproken over uitbreiding.
Andere betaalmiddelen blijven toegestaan
Pinbetalingen, bankoverschrijvingen en creditcards blijven onbeperkt toegestaan. Het verbod richt zich alleen op chartaal geld. Voor jou betekent dit dat grote aankopen vrijwel altijd digitaal moeten verlopen. Traceerbaarheid staat centraal.
Boetes zijn fors en toezicht actief
Overtredingen kunnen leiden tot hoge boetes. Die kunnen oplopen tot €10.000 of meer. Bij ernstige gevallen volgt strafrechtelijke vervolging. Het toezicht ligt bij de Belastingdienst. Sectoren met hoger risico krijgen extra aandacht.
Situatie vóór 2026 was totaal anders
Tot en met 2025 bestond er geen absoluut verbod. Contante betalingen tot €10.000 waren toegestaan. Wel golden meldplichten en controles. Die ruimte is nu volledig verdwenen. De grens is hard en ononderhandelbaar.
Europese regels volgen vanaf 2027
Vanaf 2027 voert de Europese Unie een algemene limiet van €10.000 in. Nederland hoeft niets aan te passen. De huidige regel blijft gelden. Ook transacties in het buitenland kunnen onder Nederlandse regels vallen.
Debat over vrijheid en controle laait op
De maatregel zorgt voor discussie. Sommigen zien het als aantasting van vrijheid en privacy. Anderen vinden het logisch binnen de strijd tegen criminaliteit. Juridisch is de regel helder. Contant geld mag nog, maar binnen strakke grenzen.
Voorbereid zijn voorkomt problemen
Als je grote aankopen plant, is voorbereiding essentieel. Informeer vooraf naar betaalmogelijkheden. Ga niet uit van oude gewoontes. De gevolgen van een fout zijn groot. Digitale betaling is de veilige keuze geworden.
