In een tv-studio kan de sfeer soms in een paar seconden kantelen. Een losse opmerking, een grap die nét te scherp wordt, een tafelgast die niet mee lacht. En voor je het weet gaat het niet meer over het onderwerp, maar over de grens tussen lollig en pijnlijk.
Dat gebeurde deze week bij De Oranjezomer, waar een gesprek over een incident op festival Zwarte Cross onverwacht veranderde in een discussie over asielzoekers, online reacties en wat je als presentator wel of niet moet voorlezen.
Wat er speelde op zwarte cross
Op Zwarte Cross ging het voor de tweede dag op rij mis met een stunt. Volgens berichtgeving raakte opnieuw een stuntman gewond tijdens een act waarbij iemand met een katapult de lucht in wordt geschoten. Spectaculair bedoeld, maar dit keer liep het verkeerd af.
De organisatie besloot daarom dat de katapultstunt de komende dagen niet meer doorgaat. Logisch ook: na twee incidenten achter elkaar is het vertrouwen weg en wil je voorkomen dat er nog iemand gewond raakt.
Oranjezomer schakelt over en de toon verandert
Het onderwerp kwam ook langs in De Oranjezomer, waar Thomas van Groningen tijdelijk presenteerde omdat Hélène Hendriks afwezig was vanwege familieomstandigheden. Aan tafel zaten onder anderen Maurice Steijn en Ben van der Burg.
In eerste instantie was het gesprek redelijk rechttoe rechtaan: wat is er gebeurd, hoe kan zoiets misgaan en waarom grijpt een organisatie in? Tot Van Groningen een online reactie erbij haalde die de boel ineens een andere richting opdreef.
De grap over ter apel die verkeerd valt
Van Groningen vertelde dat hij online reacties had gelezen en noemde er één die volgens hem rondging: dat de katapult na Zwarte Cross ‘gedoneerd’ zou moeten worden aan Ter Apel. Daarmee verwees hij naar de opvanglocatie voor asielzoekers.
Een deel van de tafel lachte, maar niet iedereen. Leontien van Moorsel reageerde direct afwijzend en hoorbaar geschrokken: “Ah, nee, jongens! Jongens! Nee, niet goed!” Ook Hugo Borst liet meteen merken dat hij hier niet in mee wilde.
Hugo borst grijpt in: “dat moet je niet doen”
Waar sommige grappen op tv met een beetje gegniffel wegspoelen, gebeurde hier het tegenovergestelde. Borst reageerde fel en noemde de opmerking “schorriemorrie”, met als kern: dit soort online commentaar moet je niet normaliseren door het op televisie te herhalen.
Van Groningen probeerde het te pareren door te zeggen dat hij de grap niet zelf had bedacht en alleen voorlas wat er online stond. Maar juist dat punt maakte de discussie groter: ben je als presentator verantwoordelijk voor wat je uit die reacties kiest?
De discussie: voorlezen is ook een keuze
Het gesprek draaide vervolgens niet zozeer om het festivalincident, maar om de vraag wanneer iets ‘alleen maar een grap’ is en wanneer je bijdraagt aan een harder klimaat. Borst vond het te grof, zeker omdat het over mensen gaat.
Van Groningen gaf toe dat het een grof grapje was en vroeg hardop of het te ver ging. Borst bleef bij zijn standpunt en maakte duidelijk dat je frustratie over overlast of misstanden niet vertaalt naar dit soort ‘wegschiet’-humor.
Van groningen zet een grens: “voor de duidelijkheid”
Toen duidelijk werd dat de opmerking verkeerd landde, probeerde Van Groningen de lucht te klaren. Hij zei expliciet dat hij niet wil dat mensen worden ‘weggeschoten’ of dat soort beelden normaler worden. Daarmee wilde hij het frame weghalen.
Borst nuanceerde op zijn beurt ook: hij zei dat er “tuig” tussen kan zitten, maar dat je daar volgens hem op een nette manier mee omgaat. Zijn oplossing klonk streng, maar binnen de regels: bestraffen, detineren, als iemand echt fout zit.
Een bredere onderstroom: rechts, links en televisiepersonas
Opvallend was dat Borst het moment aangreep om Van Groningen ook een spiegel voor te houden. Hij suggereerde dat Van Groningen in bepaalde contexten — hij noemde daarbij onder meer het moeten schakelen tussen programma’s — makkelijker in rechtse praat terechtkomt.
Volgens Borst is die switch lastig: in de ene omgeving past een harder geluid, in de andere juist een middenpositie. Het kwam niet als een persoonlijk verwijt, maar wel als een waarschuwing: let op dat je niet mee gaat in het online cynisme.
Waarom dit fragment zoveel reacties oproept
Juist omdat het om een ‘grap die iemand anders maakte’ ging, herkennen kijkers hierin iets van deze tijd. Sociale media zijn vol met harde oneliners, en soms sluipen die zonder nadenken de talkshowtafel op.
Tegelijk is tv geen commentsectie. Wat je uitspreekt krijgt status, bereik en legitimiteit. En als het over asielzoekers gaat, ligt alles extra gevoelig: maatschappelijk is het een onderwerp waar emoties al snel oplopen.
En nu: waar ligt de grens volgens jou?
Uiteindelijk bleef er in de studio ook nog gelach hangen, alsof iedereen tegelijk voelde: dit was ongemakkelijk, maar live tv dendert door. Van Groningen sloot het luchtig af door te zeggen dat hij meteen “op z’n vingers” werd getikt.
Maar de kernvraag blijft: moet je zulke reacties überhaupt herhalen, ook als je ze niet zelf bedacht hebt? Laat vooral weten hoe jij hiernaar kijkt en praat mee via onze sociale media: vind jij dat dit te ver ging, of hoort het erbij?
Bron: mediacourant.nl
