Wie de afgelopen weken met de auto onderweg was, merkte het meteen: tanken voelt als een extra boodschappenrondje dat je er niet bij had besteld. In Nederland tikken de prijzen recordhoogtes aan, en dat zorgt voor gemopper aan de pomp en rekenwerk op de parkeerplaats.
Net over de grens klinkt ondertussen een heel ander verhaal. In Duitsland duikt de literprijs voor benzine weer onder de 2 euro. Niet omdat de olie ineens spotgoedkoop is, maar door een tijdelijke ingreep van de Duitse regering.
Waarom Duitsland ingrijpt
De Duitse overheid heeft een tijdelijke accijnsverlaging ingevoerd om de pijn van de hoge brandstofprijzen te verzachten. Aanleiding is de flinke prijsdruk die is ontstaan door de blokkade van de Straat van Hormuz, een cruciale route voor olie.
Volgens de Duitse plannen moet die maatregel ondernemers en automobilisten samen een voordeel opleveren van ongeveer 1,6 miljard euro. Het idee is simpel: minder belasting op brandstof betekent een lagere prijs aan de pomp, al werkt dat in de praktijk niet overal even snel door.
Wat je nu merkt aan de pomp
De verlaging ging in de vroege ochtend van 1 mei in. Direct daarna zakten de prijzen bij veel Duitse tankstations met ongeveer 10 cent per liter. Daarmee werd het verschil met Nederland in één klap een stuk zichtbaarder voor mensen die dicht bij de grens wonen.
Prijsvolger Border Tanker becijferde dat het gat tussen Duitsland en Nederland is opgelopen tot zo’n 30 cent per liter. Reken je dat door naar een volle tank, dan kan het tanken over de grens al snel meer dan 10 euro schelen.
De korting is tijdelijk, maar kan nog verder doorwerken
De accijnsverlaging duurt twee maanden en zou uiteindelijk neerkomen op ongeveer 17 cent minder per liter. De Duitse automobilistenbond ADAC verwacht daarom dat de pompprijzen de komende dagen nog wat verder kunnen dalen.
Dat heeft te maken met voorraad in de tanks van tankstations. Een deel van de brandstof is nog ingekocht onder het oude belastingtarief. Pas als die oudere voorraad is “weggedraaid”, zie je de verlaging vollediger terug in de prijs op het bord langs de weg.
Tanken in Duitsland: timing maakt uit
Wie slim wil tanken in Duitsland, let niet alleen op de locatie maar ook op het tijdstip. Ondernemers mogen hun prijzen één keer per dag verhogen, meestal rond 12.00 uur. Daarna zakken de bedragen in de uren erop vaak weer wat.
In de praktijk betekent dit dat je in de ochtend doorgaans goedkoper uit bent dan later op de dag. Het blijft geen garantie—prijzen blijven meebewegen met de markt—maar voor grensrijders is het een bekend ritueel: vroeg gaan, snel klaar.
Blij met de korting, maar het vertrouwen is niet overal groot
Aan de pomp klinkt opluchting, maar ook scepsis. “Het is beter dan hiervoor, maar goedkoop is het nog lang niet,” zegt een Duitse automobiliste tijdens het tanken. Ze vindt het nog steeds te duur, ondanks de daling.
Er leeft bovendien wat wantrouwen: nemen tankstations de accijnsverlaging wel volledig mee in hun prijzen? Duitse tankstations zeggen van wel, maar die twijfel duikt vaker op wanneer overheden met tijdelijke kortingen werken.
Drukte door lang weekend en uitgesteld tanken
Tankstations verwachten een druk weekend, en daar zijn meerdere redenen voor. Veel Duitsers zijn vrij rond 1 mei (Dag van de Arbeid) en trekken er massaal met de auto op uit. Dat zorgt vanzelf voor extra vraag.
Daarnaast hebben automobilisten bewust gewacht met tanken tot het moment dat de prijsverlaging inging. Tankstations noemen het een logistieke puzzel om de tanks gevuld te houden wanneer iedereen ongeveer tegelijk besluit dat dit hét moment is.
Economen zijn niet enthousiast over een algemene tankkorting
De politieke druk op de Duitse regering om iets te doen aan de oplopende pompprijzen was groot. Toch zijn Duitse economen niet bepaald lyrisch over de gekozen route. Een korting aan de pomp verlaagt namelijk ook de prikkel om energie te besparen.
Daar komt een eerdere ervaring bij: vier jaar geleden, toen energieprijzen opliepen door de Russische invasie van Oekraïne, bleek een vergelijkbare maatregel relatief duur. Bovendien profiteren hogere inkomens vaak meer, omdat zij doorgaans meer brandstof verbruiken.
Gerichte steun versus korting voor iedereen
Een veelgehoord alternatief in de economische discussie is gerichte steun aan mensen met een lager inkomen. Dat is volgens voorstanders eerlijker, omdat juist zij de stijgende kosten het hardst voelen. En het zou de overheid ook minder kunnen kosten.
Bij een generieke korting, zoals een accijnsverlaging, gaat er immers ook voordeel naar mensen die het minder nodig hebben. De kern van de kritiek: je strooit breed, terwijl het probleem vooral knelt bij specifieke groepen huishoudens.
Meer tanktoerisme ligt voor de hand
Met een groter prijsverschil tussen Nederland en Duitsland is het logisch dat meer Nederlanders de grens overgaan om te tanken. Jeannine van Reeken-van Wee, die voor ABN Amro onderzoek deed naar tanktoerisme richting België, ziet dat gedrag snel verschuiven.
“Mensen zijn er gevoelig voor als prijsverschillen oplopen,” is haar conclusie. In eerdere periodes, toen België duidelijk goedkoper was, verhuisde volgens haar berekeningen ongeveer 15 procent van de benzineconsumptie in de zuidelijke grensregio richting Belgische pompen.
Gevolgen voor Nederlandse pomphouders
Voor tankstations in Nederlandse grensgebieden is dit geen fijne ontwikkeling. Gerrit Heinen, tankstationhouder nabij de Duitse grens, merkt nu al dat het rustiger wordt. Hij verwacht “twee wat rustigere maanden” nu de Duitse korting loopt.
Ook op de dag vóór de ingangsdatum was het volgens hem al minder druk. Veel automobilisten tankten bewust niet, in afwachting van de Duitse prijsverlaging. “Het is wat het is,” zegt hij, “we hebben het al vaker meegemaakt.”
Nederland verlaagt de accijns niet, maar kiest een ander pakket
In Nederland kiest het kabinet er juist niet voor om de brandstofaccijns te verlagen. In plaats daarvan is er een pakket met andere maatregelen aangenomen, bedoeld om de pijn van hoge kosten te dempen zonder direct aan de pomp te sleutelen.
Daarin zitten onder meer een hogere reiskostenvergoeding voor werknemers, goedkopere treintickets en extra steun voor de armste huishoudens om energiekosten te kunnen blijven betalen. Het is een andere koers, met andere gevolgen.
Wat betekent dit voor automobilisten de komende weken?
Wie dicht bij de grens woont, zal de rekensom waarschijnlijk vaker maken: loont het om om te rijden, eventueel te combineren met boodschappen of een bezoek? Met een verschil van tientallen centen per liter is het voor veel mensen al snel interessant.
Tegelijk blijft de grote onzekerheid de internationale situatie. Zolang de spanningen rond belangrijke aanvoerroutes zoals de Straat van Hormuz doorwerken, blijft de olieprijs gevoelig. De korting helpt even, maar maakt het probleem niet weg.
Praat mee
Ga jij de komende weken (weer) in Duitsland tanken, of vind je dat de tijd en kilometers het niet waard zijn? Laat vooral weten hoe jij dit aanpakt—en deel je mening op onze social media, we zijn benieuwd naar jouw ervaring.
Bron: nos.nl
