Op 80-jarige leeftijd blijft Philip Freriks je raken met zijn persoonlijke verhalen en scherpe observaties. Deze week deelt hij een pijnlijk maar belangrijk deel van zijn familiegeschiedenis: de dood van zijn broer Jantje tijdens de bevrijding van Nederland. Een verlies dat, hoewel lang geleden, nog altijd voelbaar is in zijn leven.
Een broer die nooit werd vergeten
Philip was nog geen jaar oud toen zijn negenjarige broer Jantje werd doodgeschoten tijdens de bevrijdingsdagen. Ondanks dat hij hem nooit bewust heeft meegemaakt, leeft Jantje voort in de verhalen binnen de familie. “Op 19 mei zou hij 90 zijn geworden,” vertelt Philip met een zachte glimlach in een interview met De Telegraaf. “Het is onderdeel van mijn geschiedenis.”
Samen met zijn familie praat hij nog altijd over het verlies. Het is geen afgesloten hoofdstuk, maar een blijvend fundament van hun familieverhaal. Philip beschrijft het verlies en de impact ervan in zijn boek Jantje, waarin hij minutieus de omstandigheden van zijn broers dood reconstrueert.
Een serie over vergeten oorlogsfoto’s
De herinneringen aan het verleden houden niet op bij zijn persoonlijke verhaal. Voor Omroep Max werkte Philip aan de serie Oorlogsalbums, die vanaf vrijdag 6 juni op televisie te zien is. De serie draait om oude fotoalbums uit oorlogstijd, gevonden tussen stoffige spullen als ansichtkaarten, soldatenhelmen en vergeelde horloges.
“Er worden er veel van dit soort boeken aangeboden op het internet,” legt hij uit. De albums bevatten beelden van onbekende soldaten, families en burgers. Juist het anonieme karakter van die foto’s maakt het voor Philip makkelijk om zich in te leven in hun levens. Hij weet immers hoe snel geschiedenis ook persoonlijk kan worden.
De pijn zit niet in de foto’s
Op de vraag of het maken van deze serie hem extra raakt vanwege zijn persoonlijke verlies, is hij resoluut. “Nee,” antwoordt hij. “Daar heb ik die serie niet voor nodig.” Voor hem ligt het anders. Het verlies van zijn broer is een constante in zijn leven, geen sluimerend trauma dat af en toe opduikt.
Toch erkent hij dat het project hem wel helpt om anderen beter te begrijpen. “Het helpt me wel te begrijpen waarom sommige mensen liever zwijgen. Veel veteranen spraken pas decennia later, toen de erkenning kwam.”
Afscheid nemen van De slimste mens
Naast het herdenken van zijn broer en het maken van Oorlogsalbums, komt ook een ander afscheid ter sprake. Na jarenlange samenwerking bij De slimste mens heeft Philip het stokje overgedragen. Of hij zijn collega en vriend Maarten van Rossem mist? “Ik heb hem laatst nog gezien en als ik hem mis, dan bel ik hem gewoon op,” zegt hij nuchter.
Ook over de opvolging is hij positief. Pauline Cornelisse neemt de rol van jurylid over. “Uitstekend,” zegt Philip zonder aarzeling. “Ik lees haar graag.” Hij toont zich tevreden met de vernieuwing, zonder enige spijt of wrok.
Toekomst in de zon
Of hij nog zal kijken naar de nieuwe afleveringen van het programma, laat hij in het midden. “Nou, misschien af en toe,” zegt hij. “Maar ik zit dan ergens ver weg in het zuiden van Frankrijk, dus dan is het heel mooi weer en weet ik niet of ik veel naar de televisie ga zitten kijken.”
Philip wenst zijn opvolgers alle succes van de wereld. “Ik wens ze net zo veel succes als wij hadden en verder moeten ze gewoon lekker hun gang gaan.”
Zijn toon is warm en los, alsof hij na een volle carrière nu eindelijk in alle rust de balans opmaakt. Met respect voor het verleden, aandacht voor het heden en ruimte voor toekomstig geluk.
