De komende jaren verandert er flink wat aan de kortingen en gratis regelingen in het openbaar vervoer. Niet met één klap voor iedereen, maar wel op een manier die veel reizigers direct in hun portemonnee of planning gaan voelen.
Wat vooral opvalt: waar kinderen er juist op vooruitgaan, leveren veel ouderen straks iets in. En dat zorgt nu al voor stevige reacties, nog ruim vóór de ingangsdatum.
Wat er gaat veranderen vanaf 2027
De landelijke ov-korting voor 65-plussers in bus, tram en metro verdwijnt per 1 januari 2027. Die regeling gold landelijk en gaf ouderen een vaste leeftijdskorting in het regionale openbaar vervoer.
Tegelijk komt er een duidelijke uitbreiding voor kinderen: vanaf 2027 mogen kinderen van 4 tot en met 11 jaar onder begeleiding gratis reizen met het ov in heel Nederland. Daarmee wordt een bestaande lappendeken aan regels een stuk overzichtelijker.
Waarom de seniorenkorting verdwijnt
Het besluit is bekendgemaakt door DOVA, het samenwerkingsverband van provincies en vervoerregio’s die verantwoordelijk zijn voor het regionale openbaar vervoer. Zij maken de afspraken over dit soort kortingsproducten.
Volgens DOVA heeft het schrappen van de seniorenkorting te maken met keuzes in het beschikbare budget. De boodschap: het ov moet ook in de toekomst betaalbaar en goed blijven, en daarom wil men het geld ‘gerichter’ inzetten.
Ouderenorganisaties reageren fel
Bij SeniorenNetwerkNL valt het nieuws slecht. De organisatie noemt het teleurstellend en wijst erop dat openbaar vervoer voor veel ouderen geen extraatje is, maar een basisvoorziening om zelfstandig te kunnen blijven.
In hun reactie benadrukken zij dat ouderen het ov gebruiken om sociale contacten te onderhouden, vrijwilligerswerk te doen of mantelzorg te verlenen. Juist die dagelijkse mobiliteit komt volgens hen onder druk te staan als de korting verdwijnt.
Een grote groep wordt geraakt
SeniorenNetwerkNL stelt dat het om een enorme groep gaat: circa 3,5 miljoen mensen. En dat gebeurt, zeggen zij, op een moment dat veel ouderen al te maken hebben met stijgende kosten.
Denk aan wonen, zorg en het dagelijkse levensonderhoud. De vrees is dat een deel van de ouderen simpelweg minder vaak de bus, tram of metro pakt, omdat elke rit net iets duurder wordt.
Wat dit kan betekenen voor mobiliteit en zelfstandigheid
De discussie gaat niet alleen over ‘korting ja of nee’, maar ook over wat de maatschappij wil bereiken. Overheden stimuleren al jaren dat mensen langer zelfstandig blijven wonen en actief meedoen.
Ouderenorganisaties vinden dat het afschaffen van de korting daar haaks op staat. Minder reizen betekent immers ook: minder bezoek, minder activiteiten en soms zelfs minder toegang tot praktische zaken zoals winkels of afspraken.
Wie er achter DOVA zitten
DOVA is geen kleine speler: het samenwerkingsverband bestaat uit de twaalf provincies, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het OV-Bureau Groningen Drenthe.
Zij zijn samen verantwoordelijk voor het regionale ov-beleid en een belangrijk deel van de tarievenstructuur. Als zo’n club een landelijke korting schrapt, voelen reizigers dat dus in vrijwel elke regio.
Kinderen reizen straks gratis mee in heel Nederland
Waar ouderen kortingen verliezen, krijgen kinderen een duidelijke plus. Vanaf 2027 mogen kinderen van 4 tot en met 11 jaar onder begeleiding gratis reizen met bus, tram, metro én trein in heel Nederland.
Gratis reizen voor kinderen bestond al: sinds 2021 gold het in de trein en in sommige regio’s ook al in het lokale ov. Nu wordt dat één herkenbare regeling voor het hele land.
Waarom deze kindregeling er komt
Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) zegt blij te zijn met het initiatief. Ze ziet het als een manier om kinderen jong vertrouwd te maken met het ov.
Daarnaast noemt ze het een steuntje in de rug voor gezinnen met een smalle portemonnee. Als je met kinderen goedkoper op pad kunt, wordt de drempel lager om vaker voor het ov te kiezen.
Maximaal drie kinderen per begeleider
De regeling geldt wel onder voorwaarden. Kinderen mogen alleen gratis reizen als ze worden begeleid door een betalende reiziger, zoals een ouder, grootouder, leerkracht of andere begeleider.
Per begeleider mogen maximaal drie kinderen gratis meereizen. Daarmee blijft het volgens DOVA praktisch uitvoerbaar en duidelijk voor controle, terwijl gezinnen of kleine groepen er echt voordeel van hebben.
Wat DOVA hoopt te bereiken
DOVA-directeur Jan van Selm ziet de kindregeling als een investering in de toekomst. Het idee: als kinderen het ov van jongs af aan leren gebruiken, blijft die gewoonte later makkelijker hangen.
Of zoals hij het samenvat: wat je jong leert, neem je de rest van je leven mee. Reizen met ouders of grootouders moet zo bijdragen aan ‘de reizigers van de toekomst’.
Een verschuiving die vragen oproept
Onder de streep ontstaat een opvallende verschuiving: een landelijke korting voor ouderen verdwijnt, terwijl er een landelijke gratis-regeling voor kinderen bij komt. Dat voelt voor veel mensen als kiezen.
De vraag die nu al boven de markt hangt: komt er straks nog een alternatief voor 65-plussers, of moeten ouderen het volledig op regionale initiatieven en losse kortingsacties doen?
Kabinet zoekt naar een breder betaalbaar ov-product
Volgens het kabinet blijft betaalbaarheid een belangrijk thema. Er wordt samen met vervoerders in een taskforce gewerkt aan een verkenning naar een landelijk, integraal product.
Het doel daarvan is een lagere drempel om te kiezen voor trein, bus, tram of metro. Hoe dat product eruit gaat zien, en of het ook ouderen gaat helpen, is op dit moment nog niet ingevuld.
Wat reizigers nu alvast kunnen doen
De ingangsdatum is pas 1 januari 2027, maar de discussie loopt nu al op. Voor veel ouderen en hun families is dit het moment om de ontwikkelingen te volgen en vragen te stellen aan regio en politiek.
En voor gezinnen is het handig om te onthouden: vanaf 2027 wordt samen op stap met het ov waarschijnlijk een stuk voordeliger, zolang je rekening houdt met de begeleidingsregel en het maximum van drie kinderen.
Wil je hierop reageren? Laat van je horen op onze sociale media: ben jij blij met gratis ov voor kinderen, of vind je dat de seniorenkorting juist had moeten blijven?
Bron: socialnieuws.nl
