Het politieke landschap blijft in beweging, en wie de peilingen volgt ziet vooral één duidelijke lijn: kiezers zijn onrustig, twijfelen vaker en schuiven sneller dan een paar jaar geleden. Dat maakt elke nieuwe meting meteen voer voor discussie aan de keukentafel én in de Tweede Kamer.
In de nieuwste peiling van Maurice de Hond, afgenomen op 31 juli en 1 augustus, is die beweging opnieuw zichtbaar. De coalitiepartijen leveren verder in, terwijl een paar partijen aan de rechterkant juist profiteren van de groeiende onvrede.
Coalitie voelt de druk
Waar D66, VVD en CDA na de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 samen nog 66 zetels in handen hadden, blijven daar in deze peiling nog 47 virtuele zetels van over. Daarmee zet de daling door die al maanden in de cijfers terugkomt.
Het beeld is bovendien breed: niet één partij krijgt de klap, maar alle drie verliezen terrein. Dat is precies wat het voor een kabinet extra ingewikkeld maakt: minder politieke ruimte, minder gemak in het sluiten van deals en meer nervositeit in de achterban.
D66 zakt het hardst
Vooral D66 levert fors in. De partij die in 2025 nog als winnaar uit de bus kwam, staat nu op een virtuele 18 zetels. De VVD komt in deze meting uit op 16 zetels en het CDA houdt nog 13 zetels over.
Dat zijn niet alleen kale cijfers. Het vertelt ook iets over het sentiment: bij partijen die regeren, ligt de lat hoog en het geduld van kiezers vaak laag. Zeker wanneer resultaten minder zichtbaar zijn dan beloofd.
Waar gaan die zetels dan naartoe?
De verloren zetels verdwijnen niet in één grote vijver, maar stromen vooral richting Forum voor Democratie (FVD), JA21 en PRO. Opvallend is dat ook de PVV kiezers kwijtraakt, met name aan FVD.
In de ranglijst staat PRO volgens deze peiling bovenaan met 24 zetels. Daarachter ontstaat een druk blok met partijen die elkaar naderen: D66, FVD, PVV en JA21 delen een tweede plek met ieder 18 zetels.
Historische opsteker voor FVD en JA21
Voor JA21 is dit een mijlpaal: de partij stijgt in de peilingen van De Hond voor het eerst sinds de oprichting naar een gedeelde tweede plaats. Dat maakt de groei niet alleen zichtbaar, maar ook symbolisch belangrijk.
Ook bij Forum voor Democratie is er sprake van een opvallende sprong. De partij staat voor het eerst sinds 2019 weer zo hoog. Toen was FVD, onder Thierry Baudet, zelfs een periode de grootste in de peilingen.
Waarom kiezers nu bij FVD en JA21 uitkomen
De peiling laat zien dat onvrede een grote motor is achter de verschuivingen. FVD trekt vooral voormalige PVV-stemmers aan, maar haalt ook stemmen weg bij VVD, JA21 en BBB. Dat maakt de winst breed gedragen.
Bij JA21 komt de groei juist sterk vanuit de VVD-hoek. Daarnaast pikt de partij ook stemmen op van PVV, BBB en CDA. De route van de kiezer lijkt daarmee minder vast dan vroeger, en meer gebaseerd op gevoel van het moment.
Trouwe achterban versus twijfelaars
Een detail dat eruit springt: de achterban van FVD blijft opvallend loyaal. Ongeveer 95 procent van de mensen die in 2025 op FVD stemden, zegt dat opnieuw te willen doen. Dat soort trouw zie je niet vaak.
Bij de regeringspartijen is juist het omgekeerde zichtbaar. Een relatief grote groep voormalige kiezers weet inmiddels niet meer wat ze zouden stemmen. Dat ‘zwevende’ deel kan de komende tijd nog veel veranderen.
Vertrouwen in het kabinet brokkelt af
Niet alleen de zetelaantallen staan onder druk, ook het vertrouwen in de regering daalt. Respondenten konden het kabinet een rapportcijfer geven tussen 1 en 10. Vooral onder (oud-)VVD-stemmers is de terugval groot.
Mensen die nu nog VVD zouden stemmen, geven gemiddeld een 5,8. Maar wie in 2025 wel VVD stemde en dat nu niet meer zou doen, komt uit op een 4,3. Bij D66 en CDA is het verschil kleiner, maar ook daar is de toon kritischer.
Bekendheid van ministers speelt mee
Een ander opvallend punt uit het onderzoek: een flink deel van de ondervraagden kent sommige nieuwe ministers nauwelijks. Dat is meer dan een quizvraagje; onbekendheid kan het lastig maken om vertrouwen op te bouwen of beleid uit te leggen.
Minister van Economische Zaken en Klimaat Heleen Herbert is volgens de peiling de minst bekende bewindspersoon. Ruim een derde van de respondenten zegt haar niet te kennen. Dat zegt iets over zichtbaarheid én communicatie.
Discussie over samenwerking en koers
De meningen over de toekomstige koers lopen uiteen. D66-kiezers zien relatief vaak samenwerking met PRO zitten, terwijl VVD-stemmers daar juist weinig voor voelen. CDA-kiezers zitten ertussenin, maar kijken vaker richting JA21.
Tegelijk is er een brede opvatting over hoe oppositie zich moet gedragen: gemiddeld vindt ruim 70 procent dat oppositiepartijen voorstellen moeten steunen als die passen bij hun eigen standpunten. Slechts 13 procent vindt dat oppositie een minderheidskabinet nooit mag helpen.
Vooruitblik richting 2027
Volgens Maurice de Hond past deze ontwikkeling in een bekend patroon: regeringspartijen worden tijdens hun kabinetsdeelname zelden beloond. Als de huidige peiling doorwerkt richting de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2027, blijft de coalitie in de Eerste Kamer rond de 22 zetels hangen.
Daarmee wordt besturen voor een minderheidskabinet eerder lastiger dan makkelijker. De grootste verschuiving zou bij BBB zitten, dat vrijwel al zijn Eerste-Kamerzetels dreigt te verliezen, terwijl FVD en JA21 juist stevig zouden kunnen doorgroeien. Wat vind jij van deze peiling—praat mee via onze sociale media.
Bron: socialnieuws.nl
