Wie de afgelopen tijd met de trein reisde, wist één ding zeker: zodra er een staking dreigt, begint het rekenen. Kan ik nog via een omweg? Pak ik de auto, een bus, of regel ik een lift? En vooral: krijg ik iets terug als het misgaat? Vanaf 4 september verandert dat laatste flink.
NS stopt namelijk met de vergoeding van 25 euro voor reizigers die tijdens een staking zélf alternatief vervoer regelen. De reden: de regeling is volgens NS te gevoelig voor misbruik en kost veel tijd om te controleren. En dat komt sneller dichtbij dan je denkt, want op 9 september staat alweer een landelijke staking gepland.
Wat er precies verandert vanaf 4 september
Tot nu toe konden reizigers bij een staking een vaste compensatie van 25 euro aanvragen als ze zelf vervangend vervoer hadden geregeld. Denk aan een taxi, deelauto of een regionale buscombi. Dat vangnet verdwijnt nu volledig uit het NS-beleid.
Belangrijk om te weten: het gaat specifiek om die vaste 25 euro voor alternatief vervoer bij stakingen. Andere regelingen, zoals geld terug bij vertraging onder bepaalde voorwaarden, blijven bestaan. Alleen zit daar een grote ‘maar’ aan.
Waarom NS de regeling ‘te makkelijk’ vindt
Volgens Bertien Braak, directeur commercie en IT bij NS, was de compensatieregeling „ingewikkeld, arbeidsintensief en gevoelig voor misbruik”. Het controleren van aanvragen kost veel werk en levert lange wachttijden op voor reizigers die een claim indienen.
Daarnaast zegt NS dat het moeilijk is om achteraf vast te stellen of iemand daadwerkelijk móést reizen. In de uitleg noemt NS als voorbeeld dat iemand eenvoudig 25 euro kan claimen terwijl diegene thuiswerkte en niet van plan was de trein te nemen.
Wat blijft er wel mogelijk aan vergoeding
Reizigers kunnen nog steeds geld terugvragen bij vertraging, maar daar gelden voorwaarden voor. In de praktijk betekent het vaak dat je ingecheckt moet zijn en dat de vertraging aan bepaalde criteria moet voldoen, zoals bij de bekende ‘Geld terug bij vertraging’-regeling.
Het verschil met de oude stakingsvergoeding is groot: die 25 euro was juist bedoeld voor mensen die door een staking niet eens konden vertrekken zoals gepland. Zonder incheck is een vergoeding voor vertraging meestal ingewikkelder of niet mogelijk.
De eerstvolgende test: landelijke staking op 9 september
De gevolgen van de versobering worden razendsnel voelbaar, want op 9 september gaan NS-medewerkers 24 uur lang landelijk staken. Die actie is gericht tegen bezuinigingsplannen van het kabinet rondom sociale zekerheid.
Volgens de betrokkenen is de staking niet bedoeld als aanval op NS zelf. Toch voelt de impact natuurlijk wél zo voor reizigers: minder of geen treinen, drukte op andere vervoersvormen en meer mensen die op het laatste moment moeten improviseren.
Kosten, claims en de discussie over eerlijkheid
NS wijst erop dat stakingen het bedrijf veel geld kosten. En dat die kosten uiteindelijk ergens landen: indirect bij de reiziger, bijvoorbeeld via tarieven of minder ruimte voor verbeteringen. NS zegt het geld liever te steken in maatregelen die de reis beter maken.
Bij de stakingen in juni 2025 kwamen er volgens NS zo’n 180.000 compensatieverzoeken binnen voor alternatief vervoer, met een totale claimwaarde van ongeveer 4 miljoen euro. Daarvan werd circa 2,8 miljoen euro goedgekeurd, terwijl NS zegt dat de rechtmatigheid lastig te controleren was.
Wat dit betekent voor jouw reisplanning bij een staking
In de praktijk komt het erop neer dat je bij een staking sneller zelf het risico draagt als je alternatief vervoer regelt. Een taxi of deelauto kan al gauw meer kosten dan 25 euro, zeker als je verder moet of als er schaarste is door massale uitwijk.
Het loont dus om bij aangekondigde acties eerder te kijken naar opties zoals thuiswerken, carpoolen of reizen buiten piekmomenten. En als je tóch gaat: check de voorwaarden rond vertraging en inchecken, zodat je achteraf niet voor verrassingen staat.
Geen verbod op tassen op stoelen, wel strakkere huisregels
Naast de compensatieregeling komt NS ook met een update over iets dat veel treinreizigers herkennen: tassen op stoelen. Eerder speelde het idee om dit formeel te verbieden, maar NS ziet daar nu vanaf.
Na advies van reizigersorganisaties in het LOCOV kiest NS ervoor om het niet als verbod in de voorwaarden te zetten, maar als heldere huisregel. De boodschap: zitplaatsen zijn voor reizigers, en handbagage mag geen zitplaats onnodig bezet houden.
Wat je nu vooral moet onthouden
Vanaf 4 september is die vaste 25 euro bij stakingen dus verleden tijd. Dat maakt het voor reizigers minder aantrekkelijk om op eigen kosten alternatieven te zoeken, en het kan bij de volgende staking meteen voelbaar zijn in het gedoe rondom plannen en uitwijken.
Tegelijk probeert NS met de aangepaste huisregels rondom bagage juist duidelijker te zijn, zonder meteen te verbieden en te beboeten. Wat vind jij van deze keuzes: logisch, of laat NS reizigers juist meer in de kou staan? Laat het ons weten op onze sociale media.
Bron: metronieuws.nl
