De Utrechtsebaan in Den Haag stond zaterdagmiddag opnieuw vast door een actie van Extinction Rebellion. Wie het de afgelopen maanden heeft gevolgd, herkent het tafereel: spandoeken, activisten op het asfalt en agenten die het verkeer proberen te begeleiden.
Toch hing er deze keer iets anders in de lucht. Niet omdat de blokkade groter of kleiner was, maar door wat er daarna gebeurde. Waar eerdere acties soms bijna routine leken, zette de politie nu een stap die voor XR voelbaar gevolgen heeft.
Een vertrouwd beeld, maar met een andere afloop
De actie op de A12 begon zoals zo vaak: demonstranten gingen op de weg zitten en automobilisten moesten maar zien hoe ze verder kwamen. Voor de één is het een noodkreet, voor de ander vooral een plotselinge stilstand.
Alleen eindigde het dit keer niet met een korte afhandeling en een snelle terugkeer naar huis. De politie nam de deelnemers mee en hield ze ook daadwerkelijk aan. Daarmee veranderde de blokkade van een terugkerend ritueel in een serieuze confrontatie met het strafrecht.
Van wegbrengen en noteren naar officiële aanhouding
Bij eerdere blokkades was er vaak een vaste aanpak: activisten werden opgehaald en naar het ADO-stadion gebracht. Daar werden persoonsgegevens genoteerd en daarna kon iedereen weer vertrekken. Het begon zelfs een beetje op een pendeldienst te lijken.
Zaterdag ging het anders. De demonstranten werden naar het hoofdbureau gebracht aan de Burgemeester Patijnlaan. Daar werd de aanhouding officieel geregistreerd. Wie geen identiteitsbewijs kon tonen, werd ook daarvoor aangehouden en kreeg een bekeuring.
Hoeveel mensen werden opgepakt?
Over het aantal aanhoudingen lopen de cijfers uiteen. Een politiewoordvoerder sprak over 25 tot 30 personen die zaterdagmiddag na de blokkade zijn meegenomen. Het precieze aantal kan volgens de politie nog hoger uitvallen.
Extinction Rebellion zelf meldde een ander getal: 53 activisten zouden zijn aangehouden. Zulke verschillen komen vaker voor bij demonstraties, omdat tellingen afhankelijk zijn van momentopnames en van de vraag wie je meetelt: meegenomen, geregistreerd of formeel aangehouden.
Waarom de politie nu strenger optreedt
De gewijzigde koers komt niet uit het niets. Dinsdag is landelijk afgesproken dat blokkades van snelwegen en spoorwegen in principe strafrechtelijk worden aangepakt. Dat is een duidelijke lijnwijziging ten opzichte van eerdere, meer pragmatische oplossingen.
De aanleiding lag bij boerenacties rond Den Bosch. Daar ontstond een file waarin twee mensen om het leven kwamen. Dat incident heeft de discussie over veiligheid en verantwoordelijkheid bij blokkades opnieuw op scherp gezet, met merkbare gevolgen voor alle actiegroepen.
De spanning tussen demonstreren en verkeer platleggen
Demonstreren is een belangrijk recht en daar hoort ruimte bij, ook als de boodschap schuurt. Maar een snelweg blokkeren is iets anders dan een protest op een plein. Op zo’n weg rijden mensen met bestemmingen die niet kunnen wachten.
Niet iedereen in een file is ‘publiek’ dat vrijwillig meedoet aan een actie. Er zijn mensen onderweg naar werk, familie, een afspraak of het ziekenhuis. Juist daarom ligt de grens maatschappelijk gevoelig: protest versus het recht om veilig door te kunnen rijden.
Extra incidenten tijdens de blokkade
Tijdens de actie op de Utrechtsebaan waren er bovendien aanhoudingen voor het verhinderen of in gevaar brengen van het verkeer. Volgens de politie ging het om twee personen die zich op een manier gedroegen die verder ging dan alleen zitten op de weg.
Eén persoon zou zich hebben voorgedaan als verkeersregelaar. Een ander ging op de motorkap van een auto liggen om te voorkomen dat de bestuurder kon wegrijden. Dat soort momenten maakt de situatie extra gespannen, voor zowel automobilisten als agenten ter plekke.
Wat gebeurt er na de registratie?
Na de registratie mochten de activisten weer vertrekken. Daarmee is de kous alleen niet meteen af. De aanhouding is vastgelegd en het Openbaar Ministerie kijkt later of er vervolgstappen komen, bijvoorbeeld wegens overtreding van de Wet openbare manifestaties.
Voor actievoerders betekent dit vooral meer onzekerheid. Waar je eerder vaak dezelfde dag klaar was, hangt er nu een mogelijke juridische nasleep boven het hoofd. En voor de politie is het een signaal: blokkades worden niet langer ‘weggeregeld’, maar echt aangepakt.
Wat betekent dit voor volgende acties?
De vraag is nu wat deze hardere lijn doet met het actieklimaat rond de A12. Voor XR kan het een drempel verhogen, maar ook juist brandstof zijn om door te gaan. Voor tegenstanders voelt het als een vorm van eindelijk ingrijpen.
Hoe het ook uitpakt: de balans tussen protestrecht en openbare orde wordt opnieuw getekend. Denk jij dat de politie terecht strenger optreedt, of slaat dit door? Laat je mening achter op onze sociale media.
Bron: dagelijksestandaard.nl
