Het kabinet heeft onlangs zijn ambitie uitgesproken om de Nederlandse economie jaarlijks met 1,5 procent te laten groeien. Om deze doelstelling te verwezenlijken, worden miljarden euro’s vrijgemaakt voor investeringen in verschillende sectoren.
Rabobank heeft echter stevige kanttekeningen bij de haalbaarheid van deze economische ambitie. Volgens de bank zijn de beschikbare middelen bij lange na niet genoeg en zou er jaarlijks gemiddeld 20 miljard euro extra geïnvesteerd moeten worden om het beoogde groeitempo daadwerkelijk te realiseren.
Rabobank kritisch over investeringsplannen
Tijdens het Miljoenenontbijt in Amsterdam, georganiseerd door VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam, sprak Otto Raspe, hoofdeconoom bij RaboResearch, zijn zorgen uit over de plannen van het kabinet. Deze bijeenkomst vond plaats een dag na Prinsjesdag, waarop de regering haar plannen voor het komende jaar onthulde.
Raspe stelde dat de huidige investeringen niet voldoende zijn om de structurele economische groei van 1,5 procent per jaar te behalen. “Met de investeringen die we nu doen, gaan we die 1,5 procent structurele groei niet halen, denken wij,” aldus Raspe.
Het kabinet heeft aangekondigd een Nationale Investeringsinstelling op te richten waarin 3,3 miljard euro wordt gestoken. Daarnaast is er 500 miljoen euro uitgetrokken voor een speciaal agentschap dat als doel heeft om innovatieve toepassingen sneller naar de markt te brengen. Ondanks deze flinke bedragen geeft Rabobank aan dat de huidige aanpak niet zal volstaan om de structurele groeidoelstelling te bereiken.
Grote investeringsbehoefte voor structurele groei
Volgens Raspe zouden de overheid en het bedrijfsleven gezamenlijk jaarlijks gemiddeld 20 miljard euro extra moeten investeren. Alleen op die manier zou het mogelijk zijn om de gewenste economische groei van 1,5 procent per jaar te behalen.
Raspe stelt dat deze investeringen in het bijzonder gericht moeten zijn op sectoren als onderwijs, onderzoek en ontwikkeling. “Het is een fors bedrag, maar dan kom je net aan die 1,5 procent groei,” verduidelijkt hij.
Rabobank laat weten dat de verwachting voor de economische groei de komende tijd lager ligt dan de ambitie van het kabinet. De bank voorspelde recentelijk voor dit jaar een groei van 1,3 procent.
Voor het komende jaar voorziet Rabobank zelfs een verdere afzwakking van de groei naar 1,1 procent. Ondanks deze bescheiden groeipercentages blijft de economie volgens de bank vooruitgaan, vooral omdat zowel consumenten als de overheid meer geld uitgeven.
Stijgende staatsschuld drukt op investeringsruimte
Raspe waarschuwde tijdens het Miljoenenontbijt ook voor een ontwikkeling die de financiële ruimte van Nederland kan beperken: de stijgende staatsschuld en de daarmee gepaard gaande rentelasten. Volgens de econoom zou Nederland op termijn jaarlijks ongeveer 30 miljard euro kwijt kunnen zijn aan rente op de staatsschuld, mede als gevolg van de hogere rentestanden.
“Dat is 30 miljard die je niet kan investeren in de samenleving of de economie,” aldus Raspe. Deze oplopende kostenpost vormt volgens hem een grote belemmering voor verdere investeringen die nodig zijn om de economische ambitie waar te maken.
Defensiebudget en onderhandelingen rond de begroting
Ook defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) was aanwezig bij het Miljoenenontbijt. Zij blikte terug op de onderhandelingen rondom de Miljoenennota, die volgens haar bijzonder moeilijk waren.
Een van de grootste kostenposten voor de komende jaren betreft Defensie. Yeşilgöz gaf aan dat er tot 2035 in totaal 200 miljard euro naar Defensie zal gaan.
“Dat is veel geld, maar als je kijkt naar wat we moeten doen en hoe snel, komen we net rond,” verklaarde de minister. Deze aanzienlijke investering onderstreept volgens haar de noodzaak om snel te handelen, ondanks de hoge kosten.
Zorgen over de internationale positie van Nederland
Yeşilgöz sprak tijdens het evenement tevens haar zorgen uit over de economische concurrentiepositie van Nederland. Volgens haar beschikt het land over alles wat nodig is om internationaal tot de beste landen te behoren, maar wordt Nederland desalniettemin ingehaald door andere landen.
“Dat we alles in huis hebben om tot de besten van de wereld te horen, maar dat we van alle kanten worden ingehaald,” zei Yeşilgöz. Ze wees daarbij onder andere op de hoeveelheid regelgeving en de hoge lasten die bedrijven en burgers in Nederland ervaren.
Volgens de minister zijn deze factoren mede verantwoordelijk voor het verlies van terrein op het wereldtoneel.
De discussie over de economische ambitie van het kabinet en de bijbehorende investeringen was daarmee een belangrijk onderwerp op het Miljoenenontbijt, waar zowel vertegenwoordigers van het bedrijfsleven als de politiek bij aanwezig waren. Terwijl het kabinet miljarden uittrekt om de economie te stimuleren, blijft de vraag bestaan of deze inspanningen voldoende zullen zijn om de beoogde groeidoelstelling van 1,5 procent per jaar daadwerkelijk te realiseren.
