Het nieuws kwam niet met toeters en bellen, maar de opluchting was zondagavond wel voelbaar aan tafel bij De Oranjezondag. Twee bekende gezichten uit de sport- en tv-wereld besloten de stap te zetten die veel slachtoffers lang uitstellen: aangifte doen.
Wat er precies speelde, bleek niet iets kleins dat je met een schouderophalen wegwuift. Het gaat om deepfakeporno: video’s waarin met kunstmatige intelligentie iemands gezicht op pornobeelden wordt geplakt, alsof die persoon zélf de hoofdrol speelt.
Aangifte na maanden van onrust
Sportverslaggever Noa Vahle heeft aangifte gedaan tegen een 74-jarige man uit Noord-Holland die wordt vervolgd voor het maken van seksueel getinte deepfakevideo’s van bekende Nederlanders. Ook presentatrice Hélène Hendriks heeft aangifte gedaan.
Beiden spraken erover in De Oranjezondag, waar ze zichtbaar opgelucht reageerden op het feit dat het Openbaar Ministerie (OM) de verdachte daadwerkelijk vervolgt. Dat klinkt logisch, maar in dit soort online zaken is dat lang niet altijd vanzelfsprekend.
Waarom deze deepfakes zoveel harder aankomen
Hendriks legde uit waarom dit type video’s zo’n impact heeft: het gaat niet om een bijrol of een vage montage, maar om beelden waarin vrouwen als ‘hoofdpersoon’ worden neergezet. Dat maakt de aantasting persoonlijker en schadelijker.
Volgens de berichtgeving zijn de gezichten van onder meer Vahle en Hendriks met AI-techniek verwerkt in pornografische video’s. Die techniek is inmiddels zo ver dat veel kijkers niet meer meteen zien dat het nep is, en dát maakt het extra gevaarlijk.
De zaak die begon bij MrDeepFakes
De kwestie kwam aan het rollen na onderzoek naar de website MrDeepFakes, een platform waar deepfakevideo’s verschenen en waar gebruikers tegen betaling verzoeken konden indienen. De site trok naar verluidt maandelijks meer dan 200.000 Nederlandse bezoekers.
De werkwijze is even simpel als verontrustend: software gebruikt door makers kan iemands gezicht op het lichaam van een pornoactrice plaatsen. Zo ontstaat een video die voor sommigen ‘echt genoeg’ oogt om te verspreiden, te bewaren of door te sturen.
Waarom Noa Vahle uiteindelijk naar de politie stapte
Noa Vahle vertelde dat ze uiteindelijk besloot tot aangifte nadat demissionair minister Dilan Yesilgöz mensen opriep om dit soort misbruik te melden. Ze gaf aan dat die oproep voor haar mee woog in de beslissing om actie te nemen.
Wat opvalt: Vahle benadrukte dat het haar niet alleen om haar eigen situatie ging. Juist het idee dat dit ‘tegenwoordig blijkbaar allemaal kan’ en dat vooral jonge meiden hier slachtoffer van kunnen worden, noemde ze een nare ontwikkeling.
Nog meer bekende namen en tientallen slachtoffers
Vahle en Hendriks zijn niet de enigen die zich meldden. Volgens de aangeleverde informatie stapten ook onder anderen Olcay Gulsen en Sylvana IJsselmuiden naar de politie. Daarnaast zouden ook meerdere Tweede Kamerleden en enkele burgemeesters aangifte hebben gedaan.
In totaal zouden 21 slachtoffers zich bij de politie hebben gemeld. Op het moment van aangifte was niet duidelijk wie er achter de video’s zat. Dat is een van de redenen waarom zulke zaken voor slachtoffers vaak zo machteloos voelen.
Onderzoek van een jaar leidt naar verdachte in Noord-Holland
Het OM vervolgt de 74-jarige man na een onderzoek dat ongeveer een jaar duurde. Rechercheurs doorzochten zijn woning en namen onder meer een computer en gegevensdragers in beslag. Daarop zouden beelden zijn gevonden van ongeveer zestig bekende Nederlanders en politici.
Sommige video’s zouden volgens de berichtgeving meer dan 100.000 keer zijn bekeken. Het OM stelt dat de verdachte verantwoordelijk is voor het grootste deel van de strafbare video’s binnen het onderzoek. Dat onderstreept hoe groot de schaal kan zijn.
Ook de impact buiten beeld: reputatie, schaamte en angst
Deepfakeporno is niet ‘alleen maar internet’. Het kan invloed hebben op iemands reputatie, werk en privéleven, zeker als beelden rondgaan in appgroepen of op sociale media. Daarbij komt dat slachtoffers vaak ook te maken krijgen met victim blaming.
En zelfs als iemand rationeel weet dat het nep is, blijft het gevoel knagen: wie heeft dit gemaakt, wie heeft het gezien, en wie gelooft het misschien wel? Juist die onzekerheid maakt dat vervolging voor veel slachtoffers voelt als erkenning.
Oprichter van MrDeepFakes niet vervolgd
Opvallend in deze zaak: de 37-jarige Canadese oprichter van MrDeepFakes, David D., wordt niet vervolgd. Op verzoek van de Nederlandse justitie verwijderde hij de betreffende beelden en blokkeerde hij Nederlandse IP-adressen.
Later ging de website volledig offline, nadat hostingproviders in Oost-Europa werden geconfronteerd met de aangiftes rond het platform. Volgens de berichtgeving ziet het OM af van vervolging omdat zijn handelen destijds in Canada niet strafbaar was.
Wel gevolgen: site offline en baan kwijt
Hoewel de Canadese oprichter niet wordt vervolgd, bleef het niet zonder consequenties. Door de commotie rond de website verloor hij naar verluidt zijn baan als ziekenhuisapotheker in Toronto. Daarmee is duidelijk dat reputatieschade ook aan de ‘andere kant’ kan ontstaan.
Voor slachtoffers in Nederland verandert het belangrijkste punt echter niet: het gevoel dat je beeld en naam zijn misbruikt. Het feit dat de site offline is, haalt niet automatisch alles uit omloop, maar het kan wel verdere verspreiding afremmen.
Wat deze vervolging kan betekenen voor de toekomst
Dat het OM nu vervolgt, wordt door betrokkenen gezien als een signaal dat deepfakeporno niet wordt weggezet als een ongrijpbaar internetfenomeen. Het geeft anderen mogelijk net dat duwtje om ook naar voren te stappen en aangifte te doen.
Tegelijk blijft er een grotere vraag hangen: hoe houden we wetgeving, opsporing en platforms bij in een tijd waarin AI razendsnel beter wordt? Wat vind jij: moeten platforms sneller blokkeren, of moet de straf vooral bij de maker liggen? Laat het weten op onze sociale media.
Bron: socialnieuws.nl
