Contant geld voelt voor veel mensen nog steeds vertrouwd. Even een muntje op de toonbank, briefje erbij, klaar. Maar in steeds meer winkels kun je die routine wel vergeten. Soms valt het pas op als je al in de rij staat en er ineens een bordje hangt dat je moet pinnen.
Dat betekent niet dat cash in Nederland ineens is verdwenen. Integendeel: op verreweg de meeste plekken kun je nog gewoon met briefgeld of muntjes betalen. Alleen zie je in bepaalde sectoren en bij specifieke ketens een duidelijke verschuiving richting pin-only, en daar zitten meestal heel praktische redenen achter.
Contant kan nog vaak, maar niet overal
De Nederlandsche Bank (DNB) onderzocht verkooppunten en concludeerde dat je in 2025 bij 96 procent nog contant kunt afrekenen. Bij vier procent stond juist duidelijk aangegeven dat alleen pinbetalingen mogelijk zijn — dus echt pin-only.
Die pin-only plekken zitten opvallend vaak bij bioscopen, parkeergarages en apotheken. En wat je ook merkt: in grote steden kom je het vaker tegen dan in kleinere dorpen. Handig voor sommigen, lastig voor anderen.
Bij terStal is cash al jaren verleden tijd
Een van de bekendste voorbeelden is kledingketen terStal. Daar kun je al sinds mei 2020 niet meer met contant geld betalen. Afrekenen kan er met pin, maar ook met VVV-bonnen en Fashioncheques.
Wie dus alleen een briefje van twintig in de zak heeft, loopt vast. terStal legt uit dat veiligheid een belangrijke drijfveer was: de keten kreeg te maken met overvallen. Minder cash in de winkel betekent simpelweg minder buit.
Veiligheid én gemak spelen mee
Naast veiligheid speelt ook het dagelijkse werk mee. Zonder contant geld hoeft personeel niet meer te tellen, wisselgeld te beheren of grote bedragen weg te leggen. Dat scheelt tijd én gedoe in de winkel.
Ook het afstorten van de dagopbrengst valt weg. En dat is niet alleen gemak: het vermindert ook momenten waarop medewerkers met geld de deur uit moeten. Voor cash-betalers blijft het nadeel duidelijk: je móét iets digitaal of alternatiefs bij je hebben.
Pathé is in heel Nederland pin-only
Ga je spontaan naar de film met een portemonnee vol briefgeld? Dan kom je bij Pathé bedrogen uit. De bioscoopketen geeft aan dat alle vestigingen in Nederland pin-only zijn, dus ook bij de kassa.
Je kunt nog steeds ter plekke je kaartje kopen, maar contant afrekenen kan niet. Wel accepteert Pathé onder meer een Giftcard en de Nationale Bioscoopbon. DNB ziet dat bioscopen vaker pin-only zijn, al kan dat per keten verschillen.
AH to go: afhankelijk van het concept en de kassa
Bij AH to go ligt het net wat genuanceerder. Albert Heijn zegt tegenwoordig dat je contant geld nog altijd kunt gebruiken aan een gewone kassa. Alleen: niet elke winkel heeft (of had) zo’n traditionele kassa.
AH to go is al jaren een proeftuin voor snelle, zelfbediende concepten. Zo werd eerder al gemeld dat een AH to go op Utrecht Centraal uitsluitend met zelfscankassa’s werkte, waarbij je destijds alleen met pin kon afrekenen.
Snel scoren en weer door
De gedachte achter die zelfscan-aanpak is vooral snelheid. AH to go richt zich sterk op reizigers en passanten: je pakt iets, je rekent snel af en je bent weg. Zelfscan voelt vaak net wat sneller, zelfs als het maar minuten scheelt.
Ook bij locaties zoals de High Tech Campus in Eindhoven werden volledig zelfscankassa’s gebruikt. Albert Heijn speelde met het idee om dit vaker te doen, vooral op stations. Tegelijk zegt de keten nu: cash aan de kassa blijft mogelijk — als die kassa er is.
Franchise maakt het ingewikkelder: Domino’s als voorbeeld
Bij franchiseformules kan het betaalbeleid per vestiging verschillen. Domino’s noemt in zijn voorwaarden dat een aantal Nederlandse winkels ‘cashless’ is. Deze zogeheten Cash Free-winkels accepteren helemaal geen contant geld.
Ook hier wordt veiligheid als reden genoemd. Een pizzazaak waar ’s avonds wordt gewerkt en bezorgd, met kassageld in de buurt, is nu eenmaal gevoeliger. Minder contant geld betekent minder risico, maar het vraagt wel dat klanten vooraf even checken wat kan.
Waarom winkels cash soms weren
De hoofdredenen keren steeds terug: veiligheid, snelheid en kosten. Geen cash in de la maakt een winkel minder interessant voor overvallers. En pinbetalingen zijn simpel: geen wisselgeld, minder kans op kasverschillen, direct goed geregistreerd.
Daar komt bij dat contant geld verwerking kost: tellen, veilig opbergen en afstorten. Dat is tijd en dus geld. Vooral op drukke plekken — denk aan stationswinkels — is tempo belangrijk. Pin-only past dan perfect bij een ‘doorloop’-winkel.
De keerzijde: cash blijft een vangnet
Toch zitten er ook duidelijke nadelen aan een volledig cashloze wereld. Niet iedereen kan even makkelijk digitaal betalen, bijvoorbeeld door leeftijd, vaardigheden of simpelweg omdat iemand zijn geld liever tastbaar houdt.
Daarnaast is contant geld een back-up wanneer digitale systemen eruit liggen. DNB benadrukt daarom dat cash belangrijk blijft, juist voor groepen die anders buitenspel komen te staan. De balans tussen gemak en toegankelijkheid blijft dus een discussiepunt.
Wat kun je zelf doen om verrassingen te voorkomen?
De simpelste tip: kijk even naar stickers bij de ingang of bij de kassa. Steeds meer zaken maken het duidelijk met ‘pin only’ of ‘cashless’. Zeker bij ketens kan het alsnog per locatie verschillen, zoals bij sommige conceptwinkels.
Voorlopig kun je op de meeste plekken nog met contant geld terecht, maar bij ketens als terStal en Pathé heb je aan briefgeld niets. Heb jij er moeite mee als een winkel geen cash accepteert, of vind je het juist prettig? Laat het weten op onze sociale media.
Bron: infovandaag.nl
