De prijzen in het dagelijks leven blijven stijgen, al gaat het iets minder hard dan in september. Volgens een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waren producten en diensten in oktober gemiddeld 3,1 procent duurder dan een jaar eerder. Daarmee ligt de inflatie iets lager dan in september, toen deze nog op 3,3 procent stond. Voor veel huishoudens betekent dit opnieuw hogere kosten aan de kassa, de pomp en bij hun energierekening.
Prijzen stijgen in alle sectoren
Hoewel de inflatie iets afzwakte, bleven vrijwel alle sectoren duurder dan vorig jaar. De prijzen van energie en brandstof stegen met 2,1 procent, minder dan de 4 procent van een maand eerder. Toch merken consumenten dat direct in hun maandlasten. De voedingsmiddelen, dranken en tabak gingen met 3,8 procent omhoog, iets meer dan de 3,7 procent van september. Vooral basisproducten zoals brood, zuivel en groente werden duurder.
In de dienstensector stegen de prijzen met 4,5 procent, na een eerdere toename van 4,1 procent. Denk aan hogere tarieven voor kappers, onderhoudsbedrijven, horeca en zorgdiensten. Ook industriële goederen zoals kleding en elektronica lieten een lichte stijging zien van 0,4 procent, tegenover 1,5 procent in september.
Het CBS benadrukt dat deze cijfers voorlopig zijn. De officiële inflatiecijfers van oktober worden op 11 november gepubliceerd.
Kleine maandelijkse stijging
Ten opzichte van september gingen de consumentenprijzen met 0,3 procent omhoog. Dat lijkt weinig, maar op jaarbasis tikt het flink aan. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt door de blijvend hoge prijzen van voedsel en diensten, terwijl de energiemarkt iets stabieler lijkt dan eerder dit jaar.
Volgens het CBS is het een teken dat de koopkracht nog steeds onder druk staat. Veel huishoudens merken dat hun salaris niet evenredig meestijgt met de kosten van levensonderhoud.
Inflatie volgens Europese methode
Wanneer de inflatie wordt berekend volgens de Europese rekenmethode — waarbij de kosten van wonen in een eigen huis niet worden meegerekend — komt de Nederlandse inflatie uit op 3 procent. Dat is hetzelfde als in september.
Het Europese statistiekbureau Eurostat publiceert later op de dag de voorlopige cijfers voor de gehele eurozone. In september kwam de inflatie in het eurogebied uit op 2,2 procent, een lichte stijging ten opzichte van 2 procent in augustus. Nederland zit dus nog steeds boven het Europese gemiddelde.
Waarom Nederland duurder blijft
Dat de inflatie in Nederland hoger ligt dan in andere Europese landen, heeft meerdere oorzaken. Energieprijzen schommelen hier sterker, onder andere door de hoge afhankelijkheid van gas en de variabele energiecontracten. Daarnaast stijgen de prijzen van voedingsmiddelen en accijnzen op tabak en alcohol harder dan gemiddeld in de EU.
Volgens economen zorgt dat ervoor dat Nederland langer te maken houdt met een relatief hoge inflatie. Ook lokale factoren, zoals de krappe arbeidsmarkt en hogere loonkosten, drukken de prijzen omhoog.
ECB houdt rente voorlopig stabiel
De Europese Centrale Bank (ECB) ziet in de huidige cijfers geen directe aanleiding om de rente verder te verlagen. De bank hield de beleidsrente voor de derde keer op rij onveranderd, na acht renteverhogingen sinds juni vorig jaar. Volgens ECB-president Christine Lagarde heeft de centrale bank nu “een goede uitgangspositie” om de inflatie richting de doelstelling van 2 procent te brengen.
Lagarde benadrukte dat voorzichtigheid belangrijk blijft. “We moeten er zeker van zijn dat de inflatie structureel terugkeert naar een stabiel niveau,” zei ze eerder. Dat betekent dat de ECB voorlopig geen haast zal maken met nieuwe renteverlagingen.
Vooruitzicht voor consumenten
Voor consumenten lijkt er voorlopig weinig verlichting in zicht. De prijzen blijven stijgen, al neemt het tempo iets af. De energiemarkt blijft grillig, voedselprijzen blijven hoog en diensten worden gestaag duurder.
Volgens economen is het belangrijk dat lonen blijven meegroeien om de koopkracht op peil te houden. Tegelijk waarschuwen ze dat langdurige loongroei op termijn de inflatie opnieuw kan aanjagen.
De komende maanden zullen uitwijzen of de inflatie zich verder stabiliseert of opnieuw oploopt. Het CBS verwacht in elk geval dat de inflatie “geleidelijk” zal afnemen richting 2025, mits de energiemarkt stabiel blijft en er geen nieuwe internationale spanningen ontstaan.
