In Den Haag wordt weer zichtbaar hoe ingewikkeld het stikstofdossier blijft: zelfs met een nieuw pakket maatregelen in de maak is de politieke rekensom minstens zo bepalend als de inhoud. De coalitie heeft simpelweg niet genoeg zetels om plannen er zonder hulp doorheen te loodsen, en dus wordt er opnieuw naar de randen van het politieke spectrum gekeken.
Premier Rob Jetten liet tijdens een werkbezoek aan de Veluwe doorschemeren dat het kabinet inzet op een brede meerderheid in de Tweede Kamer. Niet omdat dat een luxe is, maar omdat het stikstofbeleid alleen overeind blijft als het niet bij elke stemming of wijziging omvalt.
Brede steun als politieke hefboom
Jetten hoopt op steun van ongeveer honderd zetels in de Tweede Kamer. De minderheidscoalitie beschikt over 66 zetels en moet dus extra partners vinden om een stevig blok te vormen dat besluiten ook op langere termijn kan dragen.
Dat betekent dat het kabinet niet alleen rekent op PRO (20 zetels), maar ook naar andere partijen kijkt. In dat rijtje wordt onder meer JA21 genoemd, dat met 9 zetels geen gigareus is, maar wel net het verschil kan maken.
Waarom juist ook JA21 in beeld komt
De premier erkent dat JA21 niet bekendstaat als de fanatiekste partij als het om stikstof gaat. Toch ziet hij een haakje: JA21 heeft vaker benadrukt dat vergunningverlening voor boeren en bedrijven weer op gang moet komen.
En precies daar zit voor het kabinet een kans. Als partijen met heel verschillende motieven tóch hetzelfde eindpunt willen bereiken—meer duidelijkheid en minder stilstand—dan kan er ruimte ontstaan voor een akkoord, al is het maar op onderdelen.
Het stikstofdossier draait ook om stilgevallen vergunningen
Stikstof is allang niet meer alleen een discussie over natuurdoelen en landbouw. Voor veel ondernemers, boeren én bouwprojecten is het vooral een praktische blokkade geworden: zonder natuurvergunning ligt alles stil en stapelen onzekerheden zich op.
Politiek gezien maakt dat het dossier extra explosief. Iedereen voelt de druk van kiezers die oplossingen willen, maar niemand wil de rekening gepresenteerd krijgen. Daardoor wordt steun zoeken buiten de eigen bubbel bijna een noodzaak.
Eerder ook al: links én rechts bij bezuinigingen
Opvallend is dat dit niet de eerste keer is dat het kabinet openlijk inzet op steun van twee kanten. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) zei eerder al dat hij voor bezuinigingen op de sociale zekerheid steun wil van zowel linkse als rechtse partijen.
Die aanpak viel niet overal goed. JA21 reageerde toen al dat het kabinet beter een duidelijke richting kan kiezen. Met andere woorden: niet én én, maar óf links óf rechts. Die spanning hangt nu ook boven het stikstofoverleg.
Planning: 26 juni, maar mogelijk schuift het op
Volgens de huidige planning wil het kabinet op 26 juni een pakket stikstofmaatregelen presenteren. Dat moment wordt al weken genoemd als een belangrijk ijkpunt, zeker omdat er al langer wordt gewerkt aan een nieuwe koers en bijbehorende afspraken.
Jetten liet echter doorschemeren dat die datum niet heilig is. Als er meer tijd nodig is om steun te organiseren of details uit te werken, kan het ook later worden. In Den Haag is dat vaak code voor: de puzzel is nog niet gelegd.
Gevolgen: meer draagvlak, maar ook meer onderhandelingsruimte
Een brede coalitie van ongeveer honderd zetels klinkt stabiel, maar heeft ook een prijs: meer partijen betekent meer wensen, meer rode lijnen en dus meer compromissen. Het risico is dat maatregelen verwateren of juist ingewikkelder worden.
Tegelijk kan brede steun zorgen voor rust, vooral bij sectoren die nu klem zitten tussen regels, rechtszaken en uitgestelde besluiten. Wanneer partijen van links tot rechts mee tekenen, wordt het moeilijker om beleid later weer terug te draaien.
Wat nu: politieke gesprekken achter de schermen
De komende weken zullen waarschijnlijk bestaan uit intensieve gesprekken, niet alleen over de inhoud van het pakket, maar ook over de verpakking: welke termen, deadlines en uitzonderingen maken het voor genoeg partijen acceptabel om mee te gaan?
Voor kiezers voelt dat soms als politieke handel, maar in een minderheidsconstructie is het ook simpelweg de realiteit. De vraag is vooral wie straks als ‘constructief’ wordt gezien, en wie de rekening van impopulaire keuzes krijgt.
Praat mee
Als het kabinet echt steun van links én rechts wil, wordt stikstof niet alleen een inhoudelijk plan, maar ook een test voor het politieke klimaat in Den Haag. De komende presentatie—of uitstel—zal veel zeggen over hoe haalbaar die brede aanpak is.
Wat vind jij: is het slim om bij stikstof zo breed mogelijk steun te zoeken, of moet het kabinet gewoon kiezen en doorpakken? Laat het weten via onze sociale media—benieuwd naar jouw reactie.
Bron: dagelijksestandaard.nl
