Een tijd waarin gezondheid en afscheid elkaar kruisen, raakt velen diep. Cabaretier Richard Groenendijk, jarenlang een goede vriend van zowel Gerard Cox als Joke Bruijs, heeft die realiteit de afgelopen dagen van dichtbij ervaren. Terwijl hij het verlies van Gerard verwerkt, volgt hij met bezorgdheid de gezondheid van Joke, die al enige tijd leeft met de ziekte van Parkinson. Zijn bezoek aan haar leverde zowel ontroerende als hoopvolle momenten op, maar ook pijnlijke besefmomenten dat het lichaam soms niet meer wil, zelfs wanneer de geest nog springlevend is.
Richard brengt bezoek aan Joke Bruijs
Richard vertelt dat hij kort voor het overlijden van Gerard bij Joke langs ging. Hij bracht een bloemetje en een gebakje mee en werd hartelijk ontvangen. Volgens hem leidt Joke tegenwoordig een rustig leven, maar hij trof haar in een opmerkelijk goede bui. “Zij leidt natuurlijk een heel rustig leven nu. Ik vond dat ze heel goed was – ze had een goede dag.”
De waarde van vriendschap
Voor Richard voelt het niet confronterend om een zieke vriendin te bezoeken. Hij legt uit dat juist die momenten tijdens het leven ertoe doen. “Je kunt dit maar één keer doen en dat is tijdens het leven. Dan kun je langsgaan en het samen nog leuk hebben. En niet dat je gaat zitten huilen op de begrafenis terwijl je nooit op bezoek bent geweest. Hoe moeilijk je dat ook vindt, je zet jezelf er maar overheen.” Zijn woorden benadrukken hoe belangrijk aanwezigheid en steun zijn in tijden van ziekte.
Goede en mindere dagen
Hoewel Parkinson vaak wisselende klachten veroorzaakt, vertelt Richard dat hij Joke nog niet op een slechte dag heeft meegemaakt. “Ik niet, maar je hoort weleens: ‘Ze had een wat mindere dag’ of dat ze wat minder lekker in haar vel zit. Nee, het was echt heel gezellig. Je kunt natuurlijk altijd met haar lachen hè. Het is een heel leuke vrouw.”
Een heldere geest
Ondanks de lichamelijke beperkingen blijft Joke scherp en geestig. Richard ontkracht geruchten dat zij dement zou zijn. “Ja joh! Ze mankeert niks aan haar hoofd hè. Mensen denken: Joke is dement, maar dat is ze helemaal niet. Ze heeft Parkinson, dat zit op haar spieren. Dus ze wordt trager. Maar zij weet nog anekdotes te vertellen over twintig jaar geleden, toen wij in Londen waren. Het hoofd is helemaal helder, alleen het lijf wil niet meer.”
De pijn van herinneringen
Het ziektebeeld van Joke doet Richard terugdenken aan de laatste fase van zanger Rob de Nijs, die overleed aan de gevolgen van Parkinson. “Als ze die kant op zal gaan, doet me dat wel pijn natuurlijk. Dat zou ik heel vervelend vinden. We zijn inmiddels al 23 jaar bevriend, dat is nog langer dan mijn vriendschap met Gerard.” Deze lange verbondenheid maakt de situatie voor hem extra beladen.
Het verlies van Gerard Cox
Niet alleen de zorgen om Joke, maar ook het recente verlies van Gerard weegt zwaar. Gerard overleed op 85-jarige leeftijd aan de gevolgen van uitgezaaide slokdarmkanker. Voor Richard kwam dit sneller dan verwacht. Nog maar kort geleden vertelde hij vol verwachting dat Gerard binnenkort bij hem zou komen lunchen. “Binnenkort komt hij bij ons lunchen. We gaan lekker visjes bakken. Gerard kijkt daar nog heel erg naar uit, heel leuk.” Die geplande ontmoeting zal er helaas nooit meer komen.
Een tijd van verdriet en verbondenheid
Richard beschrijft hoe hij onder de indruk was van Gerards nuchtere houding tegenover zijn ziekte. “Ik vind het wel heel mooi dat hij er zo in staat. Desalniettemin is het verdrietig, treurig.” De combinatie van Gerards overlijden en Jokes achteruitgaande gezondheid maakt deze periode zwaar, maar ook vol herinneringen en momenten die de kracht van vriendschap en menselijkheid laten zien.
De kracht van nabijheid
Wat deze verhalen duidelijk maken, is dat nabijheid en gedeelde momenten waardevol zijn, ook als het leven eindig wordt. Joke mag dan lichamelijk beperkt zijn, haar geest is levendig en vol herinneringen. Richard benadrukt dat het belangrijk is om nú aanwezig te zijn. Niet wachten tot het afscheid, maar samen lachen en herinneringen delen terwijl dat nog kan.
Het verlies van Gerard en de zorgen om Joke laten zien hoe fragiel gezondheid is en hoe belangrijk het is om je dierbaren aandacht te geven. Richard Groenendijk laat met zijn woorden en daden zien dat vriendschap in moeilijke tijden niet alleen troost biedt, maar ook licht kan brengen.
