Bij binnenkomst in het XL-filiaal van Albert Heijn in Leidschendam valt premier Rob Jetten direct op: niet vanwege zijn rol als minister-president, maar juist omdat hij zich vandaag tussen de supermarktklanten mengt. Een werkbezoek, zoals hij die vaker maakt, ver weg van het Haagse Binnenhof.
Hier, in het hart van de winkel, is het praten over politiek ineens onderdeel van het alledaagse leven. Achter de koffiebalie staat Jacqueline de Coster, al 46 jaar werkzaam bij deze supermarkt, en vandaag voor het eerst oog in oog met een premier.
Ze merkt op dat Jetten kleiner is dan ze had verwacht, iets wat ze later met een glimlach zal delen.
De Coster vertelt Jetten dat zij veel vaste klanten kent, waarvan velen ook een praatje maken bij de balie. Regelmatig, zo vertrouwt ze de premier toe, zijn de politieke ontwikkelingen in Den Haag onderwerp van gesprek onder de klanten.
Jetten reageert gevat dat er dan genoeg te bespreken is, en daarmee is de toon gezet voor het bezoek: dichtbij de mensen, met oog voor hun zorgen.
Politieke drukte en zorgen over het dagelijks leven
De vorige avond zat Jetten nog tot diep in de nacht in de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer. Het debat over het belastingplan van zijn minderheidskabinet sleepte zich voort, zonder dat een Kamermeerderheid in zicht was.
De premier erkent dat het een zware periode is. “Het is natuurlijk hartstikke pittig,” geeft hij toe. “We zijn er nog niet. Maar ik proefde ook dat veel partijen toch ook een goede begroting willen aannemen.
Dat het ook een keer klaar moet zijn met de politieke gedoetjes.”
Terwijl de fractieleiders van D66, VVD en CDA in de Tweede Kamer in overleg zijn om een meerderheid te vinden, loopt Jetten nu door de supermarkt. Het initiatief voor dit werkbezoek komt van het ministerie van Algemene Zaken, met het idee om de premier uit zijn Haagse bubbel te halen.
Volgens zijn ambtenaren is het goed dat Jetten wekelijks korte werkbezoeken aflegt. Deze duren meestal een tot twee uur en brengen hem in direct contact met het dagelijks leven.
Proeven in de winkel en gesprek met medewerkers
Te midden van de winkel wordt Jetten welkom geheten door filiaalmanager Raymond Albers en Ahold-topman Frans Muller. Samen lopen zij naar een kraampje waar Wilma, een van de medewerkers, zelfgemaakte maissoep met kipgehaktballen uitdeelt aan klanten.
Wilma vraagt vriendelijk of de premier ook wil proeven en Jetten stemt in. Nadat zij paprikapoeder en bosui heeft toegevoegd, neemt hij een hapje, waarna hij opmerkt dat de soep lekker is, maar wel heet.
Hij plaatst het bekertje na een paar happen terug en vertelt enthousiast dat hij graag zelf soep maakt, zeker in deze tijd van het jaar. Misschien, zo zegt hij, probeert hij dit recept thuis ook eens uit.
Bij het zuivelschap blijft Jetten stilstaan bij de nieuwe rechthoekige bakken magere kwark. “Ik woon samen met een Olympisch hockeyer, dus wij kopen heel veel van deze magere kwark,” zegt hij. Opmerkelijk genoeg ontmoette Jetten zijn partner Nicolás Keenan, met wie hij nu samenwoont, in 2022 in een Haagse Albert Heijn.
Filiaalmanager Albers legt uit dat de nieuwe vorm van de kwarkbakken ervoor zorgt dat er meer in één vrachtwagen passen, waardoor er minder vrachtwagens hoeven te rijden. Klanten klagen echter soms dat roeren in de rechthoekige bak lastiger is, maar Jetten lacht dat hij die klacht thuis nog niet heeft gehoord.
Jetten over huishoudelijke taken en de kosten
Thuis heeft Jetten duidelijke taken: hij is verantwoordelijk voor de was en de boodschappen. De prijs van een halfje wit weet hij niet, want hij koopt altijd volkorenbrood, dat volgens hem ongeveer 1,80 euro kost.
Op de vraag naar de prijs van een pak luiers, antwoordt Jetten eerlijk dat hij dat nog niet weet, maar dat daar vanaf april verandering in komt. Volgend voorjaar verwacht hij samen met Keenan hun eerste kind, waardoor luiers binnenkort een vast onderdeel van zijn boodschappenlijst zullen zijn.
Als het om koffie gaat, vertelt Jetten dat hij altijd bonen koopt voor hun koffiemachine thuis en goed let op aanbiedingen. De laatste keer dat hij een zak kocht, was deze bijna 10 euro. Hij merkt op dat koffie en chocola de afgelopen jaren flink duurder zijn geworden, evenals eieren, vlees en andere luxeproducten.
Supermarktprijzen in Nederland en Europa
Frans Muller, CEO van Ahold, benoemt verschillende oorzaken voor de prijsstijgingen in de supermarkt: de oorlogen wereldwijd, de hoge energieprijzen, brandstofkosten, dure grondstoffen en het gestegen minimumloon. Al deze factoren hebben hun weerslag op de prijzen van boodschappen.
Muller benadrukt dat het hem stoort dat de boodschappen in Nederland vaak duurder zijn dan in buurlanden. Hij pleit ervoor dat supermarkten als Albert Heijn en Jumbo de vrijheid krijgen om overal in Europa in te kopen, wat volgens hem een besparing van 14 miljard euro zou kunnen opleveren.
Premier Jetten sluit zich hierbij aan en zegt zich ervoor in te willen spannen dat Nederlandse supermarkten overal in Europa tegen de laagste prijs kunnen inkopen. Zo moeten producten als melk, pampers en cola in Nederland niet duurder zijn dan in Duitsland of Frankrijk.
Volgens Jetten houdt dit de prijzen voor consumenten lager en zorgt het ervoor dat mensen uiteindelijk meer geld overhouden.
De premier tussen de supermarktklanten
Jetten doet een à twee keer per week boodschappen bij de supermarkt in zijn eigen buurt. Onlangs werd hij bij de zelfscankassa nog uitgepikt voor een controle.
Lachend vertelt hij bij de koffiebalie aan Jacqueline de Coster en Frans Muller hoe de medewerkster zichtbaar schrok toen ze doorkreeg dat ze de tas van de premier moest controleren. “Ik zag de jongedame verstijven: moet ik nu echt de tas van de premier gaan uitpakken?!”
