Voor veel mensen begint de ochtend niet met een fris gevoel, maar met een stijve of pijnlijke nek. Het lijkt misschien een klein ongemak, maar het kan de hele dag beïnvloeden. Wat is nu eigenlijk de oorzaak van die nekklachten na het slapen, en vooral: kun je er zelf iets aan doen?
Fysiotherapeut Chris McCarthy merkt op dat de keuze van een kussen vaak over het hoofd wordt gezien wanneer mensen klachten ervaren. Volgens hem zijn niet alleen de vulling of de prijs belangrijk, maar vooral de manier waarop het kussen past bij iemands slaaphouding.
Toch zijn er veel misverstanden over welk kussen nu eigenlijk het beste is voor wie. Menig slaper vraagt zich af: moet een kussen dik of dun zijn, en maakt het uit of je op je zij, rug of buik slaapt?
De invloed van slaaphouding op nekklachten
Volgens McCarthy speelt de slaaphouding een grote rol in het ontstaan van nekpijn. De meeste mensen slapen op hun zij, rug of buik, en voor elk van deze houdingen gelden andere eisen voor het kussen.
Dat vertelt de fysiotherapeut aan de BBC. Vooral buikslapen is volgens hem een risicofactor voor klachten. Wanneer iemand op de buik slaapt, draait de nek meestal langdurig naar één kant. Dit kan leiden tot uitrekking en irritatie van spieren en banden rondom de nek.
Binnen de fysiotherapie is er dan ook brede overeenstemming dat het beter is om buikslapen te vermijden.
Rugslapers: natuurlijke kromming is leidend
Voor mensen die op hun rug slapen, is het vooral belangrijk dat het kussen de natuurlijke kromming van de wervelkolom ondersteunt. McCarthy wijst erop dat deze kromming bovenaan de rug bij veel mensen toeneemt naarmate ze ouder worden.
LEES OOK:Jaren na toeslagenaffaire is het nog altijd niet voorbij: Kamer eist concrete stappen
“Een kussen moet die houding goed ondersteunen,” benadrukt de fysiotherapeut. Wanneer iemand een sterkere kromming in de bovenrug heeft, is een iets dikker kussen aan te raden dan bij iemand met een rechtere rug.
Zijslapers: schouderbreedte en matras zijn doorslaggevend
Voor zijslapers is vooral de breedte van de schouders bepalend voor de dikte van het kussen. In het algemeen geldt: hoe breder de schouders, hoe dikker het kussen moet zijn. Maar niet alleen het lichaam speelt een rol.
Ook het matras is van invloed. McCarthy legt uit: “Hoe zachter het matras, hoe verder de schouder erin wegzakt. Daardoor heb je juist een dunner kussen nodig. Op een stevig matras blijft de schouder hoger liggen en is een dikker kussen nodig.”
Voor rugslapers is het effect van het matras minder groot, omdat zij minder diep in het matras wegzakken.
Handdoektest: zo bepaal je de juiste hoogte
Twijfel je of je kussen de juiste hoogte heeft? McCarthy geeft een eenvoudige tip. Hij raadt aan om een handdoek onder het kussen te leggen en het aantal lagen aan te passen tot het comfortabel ligt.
Op deze manier kun je zelf ervaren welke hoogte prettig is, zonder direct een nieuw kussen te hoeven aanschaffen. Deze handdoektest maakt het mogelijk om de gewenste hoogte vast te stellen en vervolgens gerichter op zoek te gaan naar een geschikt kussen.
Ergonomische en orthopedische kussens: werken ze echt?
Veel winkels prijzen speciale ergonomische of orthopedische kussens aan als de beste optie bij nekklachten. Toch is volgens McCarthy niet voldoende bewezen dat deze kussens daadwerkelijk beter werken dan gewone exemplaren.
Er zijn wel aanwijzingen dat een kussen met een iets hoger gedeelte bij de nek, vooral voor zijslapers, kan helpen om de slaaphouding te verbeteren. Voor rugslapers zijn er kussens met een inkeping in het midden en hogere zijkanten; deze kunnen een goede ondersteuning bieden, maar sommige mensen ervaren ze als wat benauwend.
Personen met een groter en zwaarder hoofd hebben volgens de fysiotherapeut baat bij een dikker en steviger kussen.
Het materiaal van het kussen: dons, veren of synthetisch?
Niet alleen de vorm en dikte, maar ook het materiaal van het kussen speelt een rol in het slaapcomfort. Kussens van veren en dons voeren warmte goed af. Dat kan prettig zijn voor mensen die het ’s nachts snel warm hebben.
Het nadeel is dat deze kussens tijdens het slapen hun vorm kunnen verliezen, waardoor het kussen kan verschuiven en de nek minder goed ondersteund wordt, aldus McCarthy.
Kussens gemaakt van synthetische vezels, zoals microvezel, behouden hun vorm doorgaans beter. Zij zijn daardoor stabieler, maar voeren warmte minder goed af dan donzen of veren kussens. Volgens McCarthy is het uiteindelijk een persoonlijke keuze welk materiaal het beste werkt.
Er bestaat geen kussen dat voor iedereen ideaal is; het blijft een kwestie van uitproberen en het aanpassen aan het eigen lichaam en de favoriete slaaphouding.
Samenspel tussen kussen en matras
Een belangrijk detail dat McCarthy onderstreept, is het samenspel tussen kussen en matras. Vooral bij zijslapers bepaalt de combinatie van schouderbreedte en matras hoe dik het kussen moet zijn. Op een zacht matras zakt de schouder verder weg, waardoor een dunner kussen nodig is.
Op een hard matras ligt de schouder hoger, wat een dikker kussen vereist. Dit soort details zorgen ervoor dat het zoeken naar het juiste kussen maatwerk is.
Praktische tips van de fysiotherapeut
Voor wie twijfelt over zijn huidige kussen, adviseert McCarthy dus vooral om te experimenteren. De handdoektest is een laagdrempelige manier om zonder grote investeringen te ontdekken welke hoogte prettig ligt. Daarnaast loont het om bij het kiezen van een nieuw kussen rekening te houden met de eigen slaaphouding, lichaamsbouw en het soort matras.
Tot slot benadrukt McCarthy dat het niet nodig is om een heel duur kussen aan te schaffen. De perfecte keuze is voor iedereen anders en hoeft niet altijd samen te hangen met prijs of merk.
Door goed te letten op de eigen behoeften en kritisch te kijken naar het huidige kussen, kunnen veel mensen nekklachten na het slapen voorkomen of verminderen.
