Verbazing over foto nieuwe lichting agenten: merendeel is ‘zo wit als sneeuw’

Een foto van de zeventig nieuwe politie-rekruten van het politiekorps Rotterdam-Rijnmond leidt tot ophef. Hoe kan het dat er amper allochtone agenten op te zien zijn? Voor elke agent in de Rijnmond is het de eerste stap in de carrière. De feestelijke bijeenkomst in de Laurenskerk – vrienden en familie in de banken – waarbij ze de eed afleggen of de gelofte doen een goede, eerlijke diender te zijn. Daarna volgt standaard het staatsieportret van de nieuwe lichting.

Afgelopen vrijdag waren het zeventig frisse jonge agenten die blozend van hoop en verwachting in de lens keken. Maar deze keer viel de door de politie verspreide foto niet bij iedereen in goede aarde. Je moest wel heel goed inzoomen om een nieuwe agent te ontwaren die waarschijnlijk ouders heeft die níet in Nederland zijn geboren. Het overgrote deel was zo wit als sneeuw. Kan dat wel in een stad waar meer dan de helft van de inwoners een migratie-achtergrond heeft?, vroeg internettend Rotterdam zich boos af.

Quotum
Nee, vindt de politie zelf ook. ,,Wij zijn ook niet tevreden met het resultaat. Er solliciteren nog niet zoveel mensen met een andere afkomst als we zouden willen en nodig hebben’’, zegt een politiewoordvoerder.

Er is een quotum afgesproken voor de instroom van allochtone agenten: 25 procent. Niet zo ambitieus als in Amsterdam – daar gaan ze voor de helft – maar je moet ergens beginnen. En zoals de oud-plaatsvervangend korpschef Helmoed Wierda onlangs tegen de gemeenteraad zei: het is al een hele opgave om dit getal te halen. In 2017 lukte het, in 2018 niet. Toen bleef de eenheid Rotterdam-Rijnmond op 18 procent steken.

Hardlopen en opdrukken
Waar gaat het dan mis? ,,De politie staat bij de top-5 van meest begeerde werkgevers, maar bij sommige groepen ligt dat toch wat ingewikkelder’’, vertelde Wierda. ,,De afstand is groter, de beleving van de politie is anders. Maar daar investeren we wel in, we hebben daar hele programma’s voor.’’ Grote landelijke wervingscampagne, banenmarkten, stages en kennismakingsbijeenkomsten, somt de woordvoerder op.

Ook de sollicitatieprocedure is duidelijk afgestemd op het doel diverser te worden. Voordat iemand aan de beruchte ‘sporttest’ mag meedoen (agenten in spe moeten flink kunnen hardlopen en opdrukken), intelligentietesten krijgt voorgeschoteld of überhaupt een motivatiebrief mag overleggen, wordt al gevraagd in welk land je moeder en vader zijn geboren en welke kennis je hebt van culturen en leefstijlen.

Cowboys
Ook wijkbijeenkomsten tussen jongeren en agenten moeten helpen de kloof te overbruggen, vertelde burgemeester Aboutaleb diezelfde middag. ,,Vinden jullie dat de politie racistisch is, heb ik daar gevraagd. Het antwoord was ja’’, verhaalde hij. En niet alleen van de jongeren. ,,Ook agenten zeiden dat ze niet uitsluiten dat collega’s racistisch zijn.’’ Dat was een goed teken, hield Aboutaleb zijn gehoor voor. ,,Want verbetering begint met erkenning van het probleem.’’

Toch is Denk – vier zetels in de gemeenteraad – inmiddels aardig gefrustreerd aan het raken door de slechte cijfers. ,,Als je zulke targets ergens zou kunnen halen, is het toch hier in Rotterdam’’, verzucht fractievoorzitter Stephan van Baarle. Hij pleit voor meer ondersteuning om de opleiding te halen. ,,Sommigen jongeren hebben moeite met de taaleis. Help ze dan om wel het goede niveau te halen.’’ Ook de cultuur binnen de politie moet beter, zegt hij. ,,De cowboys die de sfeer verzieken moeten eruit. Uitspraken als we gaan op Marokkanenjacht, dat kun je niet accepteren.’’

Verbete­ring begint met erkenning van het probleem – Burgemeester Ahmed Aboutaleb

Indonesisch
Coen Verplak, inspecteur op Zuid en voorzitter van de Rotterdamse vakbondsafdeling is ook pleitbezorger voor een zo divers mogelijk korps, maar niet ten koste van alles. ,,We moeten niet maar snel snel mensen aannemen, we mogen niet onze standaard verlagen.’’ Bedoelt hij dat (aspirant)agenten met een migratie-achtergrond de standaard verlagen? ,,Wat ik zie is dat mensen met een migratie-achtergrond vaker een lagere opleiding hebben en niet het niveau hebben dat de politie vereist. Bij de politie moet je het verschil kunnen maken en het wordt ook op prijs gesteld als je goed te verstaan bent. Heb je het vereiste niveau wel, dan zie ik je heel graag binnen.’’ Verplak vraagt zich overigens af of de foto wel zo eentonig is als het lijkt. ,,Ik ben ook half Indonesisch, maar dat kun je bij mij aan de buitenkant niet zien.’’

Wat ik zie is dat mensen met een migratie-achter­grond vaker een lagere opleiding hebben en niet het niveau hebben dat de politie vereist – Coen Verplak, inspecteur op Zuid

De politie houdt inmiddels exit-gesprekken met agenten die na een tijdje toch afhaken en hun baan opzeggen. Onder allochtone agenten zijn dat er meer dan gemiddeld, bleek onlangs. ,,Voelen ze zich niet thuis bij ons? Of hebben ze misschien een baan gevonden die beter betaalt. Dat soort dingen moeten we weten’’, aldus Wierda.